معاملات مارجین چیست و چگونه انجام می‌شود؟

معاملات مارجین چیست و چرا بسیاری از معامله‌گران با وجود ریسک بالا، به سراغ آن می‌روند؟ این سوال زمانی مطرح می‌شود که معامله‌گر می‌خواهد با سرمایه محدود، معاملات بزرگ‌تری انجام دهد اما در عین حال نگران از دست رفتن دارایی خود است. معاملات مارجین روشی است که با استفاده از سرمایه قرض گرفته شده، امکان افزایش حجم معامله را فراهم می‌کند؛ روشی که اگر درست اجرا نشود، می‌تواند به ضررهای جدی منجر شود.

در این مقاله از متاگلد توضیح می‌دهیم معاملات مارجین چگونه کار می‌کند، چه تفاوتی با سایر روش‌های معامله دارد، چه مزایا و ریسک‌هایی دارد و کاربران در کدام نقاط دچار اشتباه می‌شوند.

معاملات مارجین چیست؟

معاملات مارجین نوعی روش معامله است که در آن معامله‌گر بخشی از سرمایه مورد نیاز معامله را از کارگزار (Broker) یا صرافی قرض می‌گیرد. سرمایه‌ای که معامله‌گر شخصا وارد معامله می‌کند، به‌عنوان وثیقه یا مارجین در حساب نگهداری می‌شود. در واقع، مارجین تضمینی است برای وامی که از طرف پلتفرم معاملاتی دریافت می‌شود. اگر معامله برخلاف انتظار حرکت کند و زیان افزایش یابد، این وثیقه نقش حفاظتی برای کارگزار یا صرافی را دارد. به زبان ساده، در معاملات مارجین که یکی از انواع معاملات ارز دیجیتال است، شما با پول خودتان و پول قرض گرفته شده به‌صورت هم‌زمان معامله می‌کنید.

مثالی از معاملات مارجین

برای مثال فرض کنید قیمت بیت‌کوین ۸۶۰۰۰ دلار است و شما در حساب معاملاتی خود ۸۶۰۰ دلار سرمایه دارید. صرافی به شما امکان انجام معاملات مارجین با اهرم ۱۰ را می‌دهد. در این شرایط، شما می‌توانید به‌جای خرید ۰.۱ بیت‌کوین، یک موقعیت معاملاتی به ارزش ۸۶۰۰۰ دلار (۱ بیت‌کوین کامل) باز کنید.

در این معامله ۸۶۰۰ دلار سرمایه شخصی شما به‌عنوان مارجین (وثیقه) در حساب نگهداری می‌شود و باقی سرمایه معامله، یعنی ۷۷۴۰۰ دلار، توسط صرافی به شما قرض داده می‌شود. این وثیقه تضمینی است برای وامی که دریافت کرده‌اید. اگر قیمت بیت‌کوین افزایش پیدا کند، سود شما بر اساس کل ارزش معامله (۸۶۰۰۰ دلار) محاسبه می‌شود. اما اگر قیمت برخلاف انتظار کاهش یابد و زیان به حدی برسد که مارجین شما پاسخ‌گو نباشد، صرافی می‌تواند برای جلوگیری از زیان بیشتر، معامله را ببندد و از وثیقه شما برای پوشش ضرر استفاده کند.

معاملات مارجین چگونه کار می‌کنند؟

فرآیند معاملات مارجین بر پایه سه عنصر اصلی شکل می‌گیرد:

1. سرمایه معامله‌گر
2. سرمایه قرضی
3. اهرم

معامله‌گر ابتدا مقدار مشخصی سرمایه را وارد حساب مارجین می‌کند. سپس با انتخاب میزان اهرم، امکان باز کردن پوزیشنی بزرگ‌تر از موجودی واقعی خود را به دست می‌آورد.

به‌عنوان مثال اگر یک معامله‌گر۱۰۰۰ دلار سرمایه داشته باشد و از اهرم ۱۰ استفاده کند، می‌تواند معامله‌ای به ارزش ۱۰۰۰۰ دلار باز کند. در این حالت، بخش عمده سرمایه توسط صرافی یا بروکر تامین شده و سرمایه شخصی معامله‌گر به‌عنوان مارجین در حساب بلوکه می‌شود. سود و زیان معامله بر اساس حجم کل معامله محاسبه می‌شود. همین ویژگی است که معاملات مارجین را هم جذاب و هم خطرناک می‌کند.

اصطلاحات مهم معاملات مارجین

اصطلاحات مهم معاملات مارجین شامل:

• مارجین (Margin): مقدار سرمایه‌ای که معامله‌گر شخصا وارد معامله می‌کند و به‌عنوان وثیقه نزد صرافی یا کارگزار نگهداری می‌شود. این مبلغ تضمینی برای وامی است که معامله‌گر دریافت می‌کند.
• اهرم (Leverage): نسبتی که نشان می‌دهد معامله‌گر می‌تواند چند برابر سرمایه واقعی خود معامله کند. برای مثال، اهرم ۱۰ به این معناست که با یک واحد سرمایه، معامله‌ای به ارزش ۱۰ واحد باز می‌شود.
• مارجین اولیه (Initial Margin): حداقل سرمایه‌ای که برای باز کردن یک معامله مارجین لازم است و به اهرم انتخاب‌شده بستگی دارد.
• مارجین نگهداری (Maintenance Margin): کمترین میزان سرمایه‌ای که باید در حساب باقی بماند تا معامله باز بماند. کاهش موجودی حساب به زیر این سطح، منجر به هشدار یا محدودیت می‌شود.
• مارجین آزاد (Free Margin): بخشی از موجودی حساب که هنوز در معاملات استفاده نشده و امکان باز کردن موقعیت‌های جدید یا تحمل نوسانات بازار را فراهم می‌کند.
• مارجین استفاده شده (Used Margin): مقدار مارجینی که در حال حاضر برای معاملات باز اختصاص داده شده و تا زمان بسته شدن موقعیت‌ها قابل استفاده نیست.
• ارزش حساب (Equity): مجموع موجودی حساب به‌علاوه سود یا زیان شناور معاملات باز. این عدد مبنای بسیاری از محاسبات ریسک در معاملات مارجین است.
• کال مارجین (Margin Call): هشداری که زمانی صادر می‌شود که ارزش حساب به سطح خطرناک نزدیک شود و معامله‌گر باید سرمایه بیشتری واریز کند یا بخشی از معاملات را ببندد.
• لیکوئید شدن (Liquidation): بسته شدن اجباری معامله توسط صرافی یا بروکر زمانی که زیان از حد مجاز عبور کند و مارجین دیگر پاسخ‌گو نباشد.
• سطح مارجین (Margin Level): نسبتی بین ارزش حساب و مارجین استفاده شده که به‌صورت درصد نمایش داده می‌شود و وضعیت سلامت حساب معاملاتی را نشان می‌دهد.
• پوزیشن لانگ (Long Position): معامله‌ای که در آن معامله‌گر انتظار افزایش قیمت دارایی را دارد و از رشد قیمت سود می‌گیرد.
• پوزیشن شورت (Short Position): معامله‌ای که در آن معامله‌گر از کاهش قیمت دارایی سود می‌برد؛ در این حالت دارایی ابتدا قرض گرفته و سپس فروخته می‌شود.

اهرم در معاملات مارجین چه می‌کند؟

اهرم ابزاری است که قدرت خرید یا فروش معامله‌گر را چند برابر می‌کند. هرچه اهرم بالاتر باشد، مقدار مارجین مورد نیاز کمتر می‌شود اما در مقابل، حساسیت معامله نسبت به نوسانات قیمت افزایش پیدا می‌کند. برای درک بهتر، کافی است بدانیم اهرم ۱۰ به این معناست که تنها ۱۰ درصد ارزش معامله به‌عنوان مارجین نیاز است. در اهرم ۵۰، این مقدار به ۲ درصد کاهش پیدا می‌کند. بنابراین حرکت‌های کوچک بازار می‌توانند تاثیر بزرگی بر حساب معاملاتی داشته باشند.

مارجین اولیه و مارجین نگهداری در معاملات 

مارجین اولیه مقدار سرمایه‌ای است که برای باز کردن یک معامله باید در حساب موجود باشد. این مقدار به اهرم انتخاب‌شده و قوانین پلتفرم معاملاتی بستگی دارد. مارجین نگهداری حداقل میزان سرمایه‌ای است که باید در حساب باقی بماند تا معامله باز بماند. اگر موجودی حساب به دلیل ضررهای شناور به زیر این سطح برسد، معامله‌گر وارد مرحله هشدار می‌شود.

کال مارجین (Margin Call) چیست؟

کال مارجین زمانی اتفاق می‌افتد که ارزش حساب معاملاتی به حدی کاهش پیدا کند که دیگر پاسخ‌گوی مارجین نگهداری نباشد. در این شرایط، بروکر یا صرافی از معامله‌گر می‌خواهد سرمایه بیشتری به حساب واریز کند یا بخشی از معاملات باز را ببندد. اگر معامله‌گر اقدامی انجام ندهد، پلتفرم ممکن است برای جلوگیری از ضرر بیشتر، معاملات را به‌صورت خودکار ببندد. این فرآیند می‌تواند منجر به از دست رفتن بخش بزرگی از سرمایه شود.

مزایای معاملات مارجین

در صورتی که به‌درستی و با دانش کافی استفاده شود، معاملات مارجین مزایای قابل‌توجهی دارد:

• امکان کسب سود بیشتر با سرمایه کمتر
• استفاده موثر از نوسانات کوتاه‌مدت بازار
• افزایش تغییر پذیری استراتژی‌های معاملاتی
• مناسب برای معامله‌گران حرفه‌ای و کوتاه‌مدت

معایب معاملات مارجین

در کنار مزایا، معاملات مارجین با معایب و ریسک‌های جدی همراه است که نباید نادیده گرفته شود:

• افزایش سریع زیان در صورت حرکت
• بازار خلاف جهت معامله
• احتمال از دست رفتن کل سرمایه در
• مدت‌زمان کوتاه
• خطر کال مارجین و لیکوئید شدن حساب
• فشار روانی بالا به دلیل نوسانات شدید

خطاهای رایج کاربران در معاملات مارجین

بسیاری از ضررهای سنگین در معاملات مارجین به دلیل اشتباهات رایج کاربران اتفاق می‌افتد:

• استفاده از اهرم‌های بسیار بالا بدون تجربه کافی
• نداشتن حد ضرر مشخص برای معاملات
• معامله با تمام سرمایه و نداشتن مارجین آزاد
• ورود احساسی به معاملات پس از چند سود یا ضرر متوالی
• بی‌توجهی به اخبار و نوسانات ناگهانی بازار

تفاوت معاملات مارجین با فیوچرز

تفاوت معاملات مارجین و فیوچرز در ساختار معامله و نوع دارایی مورد معامله است؛ در معاملات مارجین، معامله‌گر با قرض گرفتن سرمایه از صرافی یا کارگزار، مستقیم روی خود دارایی (مثلا بیت‌کوین) معامله می‌کند و مارجین به‌عنوان وثیقه وام عمل می‌کند، در حالی که در معاملات فیوچرز، معامله‌گر مالک دارایی نیست و تنها قرارداد مشتقه‌ای را معامله می‌کند که ارزش آن از قیمت دارایی پایه گرفته شده است.

همچنین معاملات فیوچرز اهرم‌های بالاتر، ریسک بیشتر و قوانین لیکوئید سخت‌گیرانه‌تری دارند، در حالی که مارجین به‌دلیل ساختار ساده‌تر و ارتباط مستقیم با بازار نقدی، اغلب برای معامله‌گرانی مناسب است که می‌خواهند فراتر از اسپات معامله کنند اما هنوز وارد پیچیدگی‌های فیوچرز نشده‌اند.

چگونه ریسک معاملات مارجین را مدیریت کنیم؟

برای استفاده حرفه‌ای از معاملات مارجین، رعایت چند اصل کلیدی ضروری است:

• استفاده همیشگی از حد ضرر
• انتخاب اهرم منطقی متناسب با تجربه
• مدیریت حجم معاملات و عدم استفاده از کل سرمایه
•  حفظ مارجین آزاد برای شرایط اضطراری
• تمرین در حساب دمو پیش از ورود با سرمایه واقعی

جمع بندی مارجین در ارز دیجیتال

معاملات مارجین یکی از روش‌های معامله در بازارهای مالی و ارز دیجیتال است که با استفاده از اهرم و سرمایه قرض‌گرفته‌شده، امکان افزایش حجم معامله را فراهم می‌کند. همان‌طور که دیدیم، درک درست مفاهیمی مانند مارجین، اهرم، مارجین نگهداری و کال مارجین نقش تعیین‌کننده‌ای در مدیریت ریسک دارد، زیرا سود و زیان در این نوع معاملات بر اساس کل حجم معامله محاسبه می‌شود. معاملات مارجین می‌تواند برای معامله‌گرانی که به دنبال فعالیت بیشتر نسبت به معاملات اسپات هستند مفید باشد، اما بدون مدیریت سرمایه، حد ضرر و انتخاب اهرم منطقی، ریسک بالایی دارد.

اگر قصد دارید قبل از ورود عملی، شرایط حساب‌ها، اهرم‌ها و قوانین معاملات مارجین را دقیق‌تر بررسی کنید، برای مشاهده جزئیات حساب‌های معاملاتی بروکر متاگلد به این صفحه مراجعه کنید.

سوالات متداول مارجین در ارز دیجیتال

معاملات مارجین چیست و چگونه کار می‌کند؟

معاملات مارجین روشی است که با استفاده از سرمایه قرض گرفته شده، امکان باز کردن موقعیت بزرگ‌تر از سرمایه واقعی فراهم می‌شود. معامله‌گر سرمایه خود را به‌عنوان مارجین در حساب نگه می‌دارد و مابقی توسط صرافی یا کارگزار تامین می‌شود. سود و زیان بر اساس کل ارزش معامله محاسبه می‌شود.

کال مارجین چیست و چه زمانی رخ می‌دهد؟

کال مارجین هشداری است که زمانی صادر می‌شود که موجودی حساب به زیر حد مارجین نگهداری برسد. در این حالت، معامله‌گر باید سرمایه بیشتری واریز کند یا بخشی از معاملات باز را ببندد. در غیر این صورت، صرافی می‌تواند معامله را به‌صورت خودکار ببندد.

اهرم در معاملات مارجین چه کاربردی دارد؟

اهرم امکان باز کردن موقعیت بزرگ‌تر از سرمایه واقعی را می‌دهد. هرچه اهرم بالاتر باشد، نیاز به مارجین کمتر و حساسیت حساب نسبت به نوسانات بازار بیشتر می‌شود. استفاده منطقی از اهرم برای مدیریت ریسک ضروری است.

تفاوت معاملات مارجین و فیوچرز چیست؟

در معاملات مارجین، معامله‌گر مستقیما روی دارایی معامله می‌کند و مارجین به‌عنوان وثیقه وام عمل می‌کند. در معاملات فیوچرز، معامله‌گر مالک دارایی نیست و تنها قرارداد مشتقه‌ای را معامله می‌کند که ارزش آن از قیمت دارایی پایه گرفته شده است.

چگونه ریسک معاملات مارجین را کاهش دهیم؟

برای کاهش ریسک، حد ضرر مشخص کنید، اهرم منطقی انتخاب کنید، حجم معاملات را مدیریت کنید و مارجین آزاد کافی داشته باشید. تمرین در حساب دمو پیش از ورود با سرمایه واقعی نیز توصیه می‌شود.