جفت ارز کراس چیست؟
جفت ارز کراس در فارکس (Cross Currency Pair) به جفت ارزی گفته میشود که در آن دلار آمریکا حضور ندارد. به عبارت سادهتر، اگر هیچکدام از دو ارز موجود در یک جفت USD نباشند، آن جفت ارز در دسته کراس قرار میگیرد. برای مثال:
- EUR/GBP
- GBP/JPY
- AUD/JPY
- EUR/CHF
در گذشته بیشتر معاملات ارزی از طریق دلار آمریکا انجام میشد. برای مثال اگر کسی قصد تبدیل یورو به پوند را داشت، ابتدا یورو را به دلار و سپس دلار را به پوند تبدیل میکرد. اما با توسعه بازار فارکس و افزایش حجم تجارت جهانی، نیاز به معامله مستقیم ارزها بدون واسطه دلار ایجاد شد و جفت ارزهای کراس به وجود آمدند.
جفت ارزهای فرعی بخش مهمی از بازار فارکس را تشکیل میدهند و حجم معاملات بالایی دارند. بسیاری از بانکها، شرکتهای بینالمللی و معاملهگران حرفهای از این جفتها برای پوشش ریسک یا کسب سود استفاده میکنند.
برای آشنایی بیشتر با مفهوم Currency Pair، مقاله جفت ارز چیست مکمل خوبی برای این بخش خواهد بود.
Investopedia در تعریف جفت ارز کراس مینویسد:
«A cross-currency pair is one that consists of a pair of currencies traded in forex that does not include the U.S. dollar.»
به زبان ساده، جفت ارز کراس به جفتی گفته میشود که در آن دلار آمریکا حضور ندارد و دو ارز دیگر مستقیما نسبت به هم سنجیده میشوند.
تفاوت جفت ارز کراس با جفت ارز اصلی
جفت ارز های اصلی یا Major شامل دلار آمریکا هستند و بیشترین حجم معاملات بازار را دارند. جفتهایی مانند EUR/USD ،GBP/USD و USD/JPY در این دسته قرار میگیرند. این جفتها معمولا نقدشوندگی بالا و اسپرد کمتری دارند زیرا معاملهگران زیادی روی آنها فعالیت میکنند.
در مقابل، جفت ارزهای کراس یا Minor بدون حضور دلار آمریکا معامله میشوند. این موضوع باعث میشود رفتار قیمتی آنها بیشتر تحت تاثیر اقتصاد دو کشور مربوطه باشد تا اقتصاد آمریکا. به همین دلیل تحلیل کراسها در برخی مواقع پیچیدهتر اما دقیقتر است.
یکی از تفاوتهای مهم کراسها با جفت ارزهای اصلی، میزان نوسان آنهاست. برخی کراسها مانند GBP/JPY یا GBP/AUD نوسانات بسیار شدیدی دارند و همین مسئله آنها را برای معاملهگران کوتاهمدت جذاب میکند.
تفاوت جفت ارز کراس با جفت ارز اگزوتیک
بسیاری از معاملهگران تازهکار جفت ارز کراس را با جفت ارز اگزوتیک اشتباه میگیرند، در حالی که این دو تفاوت زیادی با یکدیگر دارند. جفتهای Exotics معمولا شامل یک ارز اصلی و یک ارز مربوط به کشورهای در حال توسعه یا اقتصادهای کوچک هستند؛ مانند USD/TRY، EUR/TRY و USD/ZAR این جفتها نقدشوندگی پایین، اسپرد بالا و نوسانات غیرقابل پیشبینی دارند.
از طرفی جفتهای Cross اغلب از ارزهای قدرتمند اقتصادهای بزرگ تشکیل شدهاند. به همین دلیل شرایط معاملاتی جفت ارزهای فارکس فرعی نسبت به اگزوتیکها بهتر است و ریسک کمتری دارند.

بهترین جفت ارزهای فرعی
بهترین جفت ارزهای فرعی حجم معاملات و محبوبیت بیشتری نسبت به سایرین دارند. این جفتها نقدشوندگی مناسب و رفتار قیمتی قابل تحلیلتری دارند:
| جفت ارزهای کراس یورو | جفت ارزهای فرعی پوند | جفت ارزهای کراس ین ژاپن |
|---|---|---|
| EUR/GBP | GBP/JPY | AUD/JPY |
| EUR/JPY | GBP/AUD | NZD/JPY |
| EUR/CHF | GBP/CAD | EUR/JPY |
| EUR/AUD | GBP/CHF | CHF/JPY |
نحوه محاسبه قیمت جفت ارزهای فرعی
قیمت جفت ارزهای کراس از ترکیب دو جفت ارز اصلی به دست میآید. بانکها و بروکرها نرخ کراس را با استفاده از نرخ ارزها نسبت به دلار محاسبه میکنند. فرض کنید:
- EUR/USD = 1.10
- GBP/USD = 1.30
برای محاسبه EUR/GBP باید نرخ یورو به دلار را بر نرخ پوند به دلار تقسیم کنیم:
EUR/GBP = EUR/USD ÷ GBP/USD = 1.10 ÷ 1.30 = 0.846
یعنی هر 1 یورو تقریبا برابر با 0.846 پوند است. این روش محاسبه باعث میشود قیمت کراسها به صورت لحظهای و دقیق در بازار تعیین شود.
ویژگیهای جفت ارزهای کراس
جفت ارزهای کراس ویژگیهایی دارند که آنها را برای بسیاری از معاملهگران جذاب میکند:
- وابستگی کمتر به دلار آمریکا: حرکت این جفتها بیشتر تحت تاثیر اقتصاد دو کشور مربوطه است و اخبار آمریکا تاثیر مستقیم کمتری روی آنها دارد.
- نوسانات متنوع: برخی کراسها آرام و برخی بسیار پرنوسان هستند. این تنوع باعث میشود معاملهگران بتوانند بر اساس سبک معاملاتی خود جفت مناسب را انتخاب کنند.
- فرصتهای تحلیلی بیشتر: در کراسها میتوان قدرت دو اقتصاد را مستقیما مقایسه کرد و فرصتهای معاملاتی خاصتری پیدا کرد.
- رفتار تکنیکال مناسب: بسیاری از کراسها واکنش خوبی به سطوح تکنیکال و الگوهای قیمتی نشان میدهند.
مزایای معامله جفت ارز کراس در فارکس
معامله روی جفت ارزهای کراس میتواند مزایای زیادی در کنار ریسکها برای معاملهگران داشته باشد:
| مزایا | معایب |
|---|---|
| ایجاد فرصتهای معاملاتی بیشتر خارج از تاثیر دلار آمریکا | اسپرد بیشتر نسبت به جفت ارزهای اصلی |
| تنوع بالا در انتخاب جفت ارز | نقدشوندگی کمتر |
| امکان کسب سود از اختلاف قدرت اقتصاد کشورها | احتمال اسلیپیج در زمان اخبار مهم |
| مناسب برای استراتژیهای نوسانی و روندی | نوسانات شدید در برخی جفتها |
| ایجاد حرکات تکنیکالی قویتر در برخی شرایط | پیچیدگی بیشتر در تحلیل فاندامنتال |
| امکان پوشش ریسک معاملات دیگر | واکنشهای سریع و غیرمنتظره بازار |
بهترین زمان معامله جفت ارزهای کراس
زمان معامله در کراسها اهمیت زیادی دارد. بهترین زمان معمولا زمانی است که بازارهای مربوط به دو ارز فعال باشند. برای مثال:
- EUR/GBP در سشن لندن بیشترین فعالیت را دارد.
- AUD/JPY در ساعات بازار آسیا فعالتر است.
- GBP/JPY در همپوشانی لندن و نیویورک نوسانات زیادی دارد.
معامله در ساعات فعال بازار باعث کاهش اسپرد و افزایش سرعت اجرای سفارش میشود.
استراتژیهای معامله جفت ارزهای کراس
جفت ارزهای کراس برای استراتژیهای مختلف معاملاتی مناسب هستند:
۱. استراتژی مثلثی یا همبستگی (Synthetic Analysis)
این دقیقترین روش برای معامله کراسها است. در این روش شما برای تصمیمگیری روی یک کراس، به دو جفت ارز اصلی (Majors) نگاه میکنید.
- مثال: برای معامله EUR/JPY، شما جفت ارزهای EUR/USDEUR/USDEUR/USD و USD/JPYUSD/JPYUSD/JPY را تحلیل میکنید.
- نحوه اجرا: اگر EUR/USDEUR/USDEUR/USD در یک روند صعودی قوی باشد (یورو قوی) و USD/JPYUSD/JPYUSD/JPY هم صعودی باشد (ین ضعیف)، جفت ارز کراس EUR/JPYEUR/JPYEUR/JPY پتانسیل یک صعود انفجاری را دارد.
- مزیت: شما در جهت قویترین ارز علیه ضعیفترین ارز معامله میکنید که احتمال موفقیت را بسیار بالا میبرد.

۲. استراتژی شکست کانال در کراسهای آرام (Mean Reversion)
برخی کراسها مثل EUR/GBPEUR/GBPEUR/GBP یا AUD/NZDAUD/NZDAUD/NZD به دلیل شباهت اقتصادی کشورهایشان، معمولا در بازههای زمانی طولانی در یک رنج (Range) یا کانال افقی حرکت میکنند.
- نحوه اجرا: استفاده از اندیکاتور باندهای بولینگر یا ترسیم سطوح حمایت و مقاومت ایستا (Static).
- ورود: وقتی قیمت به سقف کانال میرسد و نشانههای بازگشتی (مثل پینبار) دیده میشود، وارد معامله فروش میشویم و هدف را کف کانال قرار میدهیم.

۳. استراتژی سوار شدن بر نوسانات (Volatility Breakout)
برخی کراسها مثل GBP/JPYGBP/JPYGBP/JPY (معروف به اژدهای خفته) نوسانات بسیار شدیدی دارند. استراتژی شکست برای اینها عالی عمل میکند.
- نحوه اجرا: استفاده از اندیکاتور ATR برای سنجش میزان نوسان.
- ورود: در ساعات باز شدن بازار لندن، سقف و کف قیمتی یک ساعت اول را مشخص کنید. به محض شکست معتبر سقف یا کف با حجم بالا، در جهت شکست وارد معامله شوید.
- مدیریت ریسک: به دلیل نوسان بالا، حد ضرر در این جفت ارزها باید کمی فراختر از جفت ارزهای اصلی در نظر گرفته شود.

اشتباهات رایج در معامله جفت ارزهای کراس
بسیاری از معاملهگران به دلیل ناآشنایی با رفتار کراسها دچار اشتباه میشوند:
- معامله بدون توجه به اسپرد
- استفاده از حجم بالا در جفتهای پرنوسان
- معامله هنگام انتشار اخبار مهم
- نداشتن حد ضرر
- انتخاب کراسهای بسیار پرریسک برای شروع
- بیتوجهی به همبستگی جفت ارزها
رعایت این نکات میتواند ریسک معاملات را تا حد زیادی کاهش دهد.
جمع بندی جفت ارزهای کراس
جفت ارز کراس یکی از مهمترین ابزارهای معاملاتی در بازار فارکس است که امکان معامله مستقیم بین دو ارز بدون حضور دلار آمریکا را فراهم میکند. شناخت تفاوت جفت ارزهای کراس با جفت ارزهای اصلی و اگزوتیک، بررسی نحوه محاسبه قیمت آنها و آشنایی با رفتار قیمتی این جفتها به معاملهگران کمک میکند تصمیمهای دقیقتری بگیرند. با اینکه کراسها معمولا اسپرد و نوسان بیشتری نسبت به جفت ارزهای اصلی دارند، اما در بسیاری از شرایط فرصتهای تحلیلی و معاملاتی متنوعی ایجاد میکنند. استفاده از تحلیل تکنیکال، مدیریت ریسک و انتخاب زمان مناسب معامله، نقش مهمی در موفقیت معاملات این جفت ارزها دارد. برای آشنایی بیشتر با انواع جفت ارزها و بررسی شرایط معاملاتی آنها، میتوانید صفحه آموزش فارکس سایت را مطالعه کنید.






