فاندینگ ریت چیست؟
فاندینگ ریت یا Funding Rate نرخی است که در معاملات فیوچرز، بهخصوص قراردادهای دائمی، بین معاملهگران لانگ و شورت پرداخت میشود. هدف از این نرخ، نزدیک نگه داشتن قیمت قرارداد فیوچرز به قیمت واقعی دارایی در بازار اسپات است. به زبان ساده، وقتی قیمت فیوچرز از قیمت بازار اسپات فاصله میگیرد، فاندینگ ریت باعث میشود یکی از طرفین معامله به طرف دیگر مبلغی پرداخت کند تا تعادل بازار حفظ شود.
اگر هنوز با ساختار معاملات آتی، تفاوت آن با اسپات و مفهوم قراردادهای دائمی آشنا نیستید، پیشنهاد میشود ابتدا مقاله فیوچرز چیست را بخوانید تا نقش فاندینگ ریت را بهتر درک کنید.
در معاملات فیوچرز سنتی قراردادها تاریخ سررسید دارند، اما در قراردادهای دائمی یا Perpetual Futures تاریخ انقضا وجود ندارد. به همین دلیل صرافیها از شاخص فاندینگ ریت استفاده میکنند تا اختلاف قیمت بیش از حد بین بازار فیوچرز و اسپات کنترل شود.
برای بررسی نموداری این شاخص، میتوانید از ابزارها و اندیکاتورهای مختلف استفاده کنید. در مقاله فاندینگ ریت در تریدینگ ویو روش استفاده از آن را توضیح دادهایم.
تفاوت فاندینگ ریت با هزینههای معامله اسپات
در معامله اسپات، کاربر دارایی را با قیمت لحظهای خرید و فروش میکند و هزینه اصلی همان کارمزد معامله است. اما در فیوچرز، مخصوصاً قراردادهای دائمی، هزینههایی مثل فاندینگ ریت هم میتواند به نتیجه نهایی پوزیشن اضافه شود. به همین دلیل، معاملهگری که یک پوزیشن فیوچرز را برای مدت طولانی باز نگه میدارد، باید علاوه بر جهت بازار، نرخ فاندینگ را هم بررسی کند.
برای درک بهتر تفاوت این دو بازار، میتوانید ابتدا با مفهوم معامله اسپات چیست آشنا شوید و سپس اثر فاندینگ ریت را در معاملات فیوچرز مقایسه کنید.
نحوه محاسبه Funding Rate
محاسبه Funding Rate در همه صرافیها با یک فرمول کاملاً یکسان انجام نمیشود، اما چند عامل اصلی در تعیین آن نقش دارند:
- نرخ بهره: یکی از اجزای پایه در محاسبه نرخ فاندینگ است و میتواند بسته به ساختار بازار یا پلتفرم معاملاتی متفاوت باشد.
- شاخص پرمیوم: نشان میدهد قیمت قرارداد فیوچرز چقدر با قیمت بازار اسپات فاصله دارد.
- فاصله قیمت فیوچرز و اسپات: هرچه این فاصله بیشتر شود، احتمال تغییر نرخ فاندینگ هم بیشتر میشود.
- شرایط عرضه و تقاضا در بازار: افزایش پوزیشنهای لانگ یا شورت میتواند روی مثبت یا منفی شدن نرخ اثر بگذارد.
برای معاملهگر، مهمتر از خود نرخ، مبلغی است که در زمان تسویه از حساب کم یا به آن اضافه میشود. این مبلغ بر اساس ارزش پوزیشن محاسبه میشود، نه فقط سرمایه اولیهای که وارد معامله کردهاید.
Binance Futures فرمول مبلغ فاندینگ را اینگونه نمایش میدهد:
«Funding Amount = Nominal Value of Positions * Funding Rate»
مبلغ فاندینگ = ارزش پوزیشن × نرخ فاندینگ
برای مثال، اگر ارزش پوزیشن شما ۱۰,۰۰۰ دلار باشد و نرخ فاندینگ ۰.۰۱٪ اعلام شود، مبلغ فاندینگ برابر با ۱ دلار خواهد بود. اگر نرخ فاندینگ مثبت باشد، معاملهگران لانگ این مبلغ را به شورتها پرداخت میکنند. اما اگر نرخ فاندینگ منفی باشد، پرداخت از سمت شورتها به لانگها انجام میشود.
تفاوت فاندینگ ریت مثبت و منفی
فاندینگ ریت همیشه یک عدد ثابت و همجهت نیست؛ این نرخ میتواند مثبت، منفی یا نزدیک به صفر باشد. در جدول زیر، تفاوت حالتهای مختلف فاندینگ ریت را از نظر شرایط بازار، طرف پرداختکننده و برداشت معاملاتی مقایسه کردهایم:
| شرایط معاملاتی | پرداخت معاملاتی | موقعیت قیمت فیوچرز | وضعیت فاندینگ ریت |
|---|---|---|---|
| تقاضای لانگ بیشتر است | لانگها به شورتها | قیمت فیوچرز بالاتر از قیمت اسپات است | فاندینگ ریت مثبت |
| فشار فروش یا تقاضای شورت بیشتر است | شورتها به لانگها | قیمت فیوچرز پایینتر از قیمت اسپات است | فاندینگ ریت منفی |
| بازار متعادلتر است | پرداخت ناچیز یا صفر | اختلاف قیمت فیوچرز و اسپات کم است | فاندینگ ریت نزدیک صفر |
شاخص فاندینگ ریت چه چیزی درباره بازار نشان میدهد؟
شاخص فاندینگ ریت میتواند دید خوبی از احساسات غالب بازار بدهد. وقتی نرخ فاندینگ برای مدتی مثبت میماند، نشان میدهد تعداد یا ارزش پوزیشنهای لانگ بیشتر شده و معاملهگران برای رشد قیمت تمایل بیشتری دارند. در مقابل، فاندینگ ریت منفی میتواند نشانه افزایش فشار فروش یا بیشتر شدن تمایل معاملهگران به پوزیشنهای شورت باشد.
فاندینگ ریت بالا
فاندینگ ریت مثبت و بالا در نگاه اول میتواند نشانه خوشبینی بازار و افزایش تقاضا برای پوزیشنهای لانگ باشد؛ اما همیشه به معنی ادامه رشد قیمت نیست. وقتی تعداد زیادی از معاملهگران در سمت لانگ قرار میگیرند، بازار شلوغتر میشود و احتمال اصلاح قیمت یا لیکویید شدن پوزیشنهای اهرمی هم افزایش پیدا میکند.
به همین دلیل، اگر فاندینگ ریت برای مدت طولانی در سطح بالایی باقی بماند، معاملهگر باید با احتیاط بیشتری وضعیت بازار را بررسی کند. در چنین شرایطی، ورود بدون توجه به نقاط مقاومتی، حجم معاملات و ریسک اصلاح میتواند تصمیم پرخطری باشد.
فاندینگ ریت منفی
فاندینگ ریت منفی نشان میدهد فشار پوزیشنهای شورت در بازار بیشتر شده یا معاملهگران انتظار کاهش قیمت دارند. با این حال، منفی بودن نرخ فاندینگ همیشه به معنی ادامه ریزش نیست. اگر بازار بیش از حد در سمت شورت شلوغ شود، با یک حرکت صعودی ناگهانی ممکن است بخشی از پوزیشنهای فروش بسته یا لیکویید شوند.
در چنین حالتی، احتمال شکلگیری Short Squeeze وجود دارد؛ یعنی افزایش سریع قیمت به دلیل خروج اجباری معاملهگران شورت از بازار. بنابراین فاندینگ ریت منفی باید بهعنوان نشانهای از وضعیت بازار بررسی شود، نه یک سیگنال قطعی برای فروش.
کارمزد فاندینگ ریت چیست و چه اثری بر سود و ضرر دارد؟
فاندینگ ریت خودِ نرخ است، اما کارمزد یا هزینه فاندینگ به مبلغی گفته میشود که بر اساس این نرخ و اندازه پوزیشن محاسبه میشود. این مبلغ در زمانهای مشخص از حساب یک سمت معامله کسر و به سمت مقابل پرداخت میشود. بنابراین وقتی از کارمزد فاندینگ ریت صحبت میکنیم، منظور یک هزینه ثابت مثل کارمزد خرید و فروش نیست؛ بلکه مبلغی متغیر است که به نرخ فاندینگ، ارزش پوزیشن و مدت باز ماندن معامله بستگی دارد.
اثر این هزینه در همه معاملات یکسان نیست و باید با توجه به شرایط پوزیشن بررسی شود:
- در پوزیشنهای کوتاهمدت، اثر کارمزد فاندینگ ریت محدودتر است؛ چون معامله ممکن است قبل از چند دوره تسویه بسته شود.
- در پوزیشنهای چندروزه یا چند هفتهای، این هزینه میتواند بهمرور جمع شود و بخشی از سود معامله را کاهش دهد.
- در معاملات اهرمی، چون ارزش پوزیشن بزرگتر از سرمایه اولیه است، مبلغ فاندینگ میتواند نسبت به موجودی اولیه معاملهگر سنگینتر به نظر برسد.
- اگر معاملهگر پوزیشن را نزدیک زمان تسویه باز نگه دارد، باید نرخ فعلی و نرخ پیشبینیشده فاندینگ را بررسی کند.
- مثبت یا منفی بودن نرخ مشخص میکند هزینه از کدام سمت بازار کسر میشود؛ بنابراین فقط جهت معامله مهم نیست، زمان نگهداری پوزیشن هم اهمیت دارد.
به همین دلیل، کارمزد فاندینگ ریت باید قبل از باز کردن یا نگه داشتن پوزیشنهای فیوچرز بررسی شود، مخصوصاً زمانی که معامله با لوریج بالا یا برای مدت طولانی انجام میشود.
از آنجایی که فاندینگ ریت فقط در بعضی روشهای معاملاتی، مخصوصاً فیوچرز دائمی، مطرح میشود، شناخت تفاوت روشهای مختلف معامله اهمیت زیادی دارد. برای آشنایی کاملتر با ساختار بازار اسپات، فیوچرز، مارجین و سایر روشها، میتوانید مقاله انواع معاملات ارز دیجیتال را مطالعه کنید.
جمعبندی؛ فاندینگ ریت چیست؟
در معاملات فیوچرز دائمی، هزینه نگهداری پوزیشن فقط به کارمزد خرید و فروش محدود نمیشود و Funding Rate هم میتواند روی نتیجه نهایی معامله اثر بگذارد. برای اینکه بدانیم فاندینگ ریت چیست، باید آن را نرخی بدانیم که بین معاملهگران لانگ و شورت جابهجا میشود و بسته به مثبت یا منفی بودن، مشخص میکند کدام سمت بازار پرداختکننده است.
با این حال، فاندینگ ریت نباید بهتنهایی مبنای تصمیمگیری باشد. این شاخص زمانی کاربردیتر است که کنار روند قیمت، حجم معاملات، میزان اهرم، مدت نگهداری پوزیشن و مدیریت ریسک بررسی شود. در معاملات اهرمی یا پوزیشنهای چندروزه، توجه به نرخ فاندینگ میتواند به کنترل بهتر هزینه معامله و جلوگیری از کاهش ناخواسته سود کمک کند.
