توکن حاکمیتی چیست؟ بررسی مزایا، معایب و کاربردهای آن

در فضای غیرمتمرکز ارزهای دیجیتال چه کسانی مدیریت پروژه‌ها را در اختیار دارند؟ چه کسانی در مورد تغییرات اظهارنظر می‌کنند؟ ارز دیجیتال بدون نیاز به اعتماد کار می‌کند؛ اما چطور باید از سلیقه‌ای نبودن تغییرات یک پروژه اطمینان حاصل کرد؟ برای پاسخ به همین این سوالات ابتدا باید به این سوال پاسخ دهید که توکن حاکمیتی چیست؟

توکن حاکمیتی همانطور که از نام آن پیداست به دارنده حق اظهارنظر در امور حاکمیتی را می‌دهد. یعنی تمام تصمیمات یک پروژه تنها زمانی به اجرا گذاشته می‌شوند که اکثریت کسانی که توکن حاکمیتی را در اختیار دارند موافقت خود را اعلام کنند. در ادامه با مهم ترین توکن های حاکمیتی و کاربرد توکن حاکمیتی بیشتر آشنا می‌شوید.

توکن حاکمیتی چیست؟

توکن حاکمیتی (Governance Token) یکی از انواع ارز دیجیتال است که برای مدیریت پروژه‌ها در نظر گرفته شده است. دارندگان این توکن‌ها می‌توانند در مورد به‌روزرسانی‌ها و تصمیماتی که در خصوص آینده پروژه گرفته می‌شوند، اظهارنظر کنند.

برای ساخت توکن حاکمیتی از قراردادهای هوشمند استفاده می‌شود که قواعد و کدنویسی‌های موردنظر توسعه‌دهندگان را به صورت خودکار به اجرا می‌گذارند. این توکن‌ها نقش مهمی در صنعت دیفای (Defi) دارند.

دیفای یا Decentralized finance به معنای خدمات مالی غیرمتمرکز است که امکان استفاده از خدماتی مانند وام‌دهی و قرض‌گیری را بدون نیاز به بانک‌ها امکان‌پذیر می‌کند. بسیاری از پروژه‌های مالی که در این بخش و بر بستر پروژه‌هایی مانند اتریوم راه‌اندازی شدند با کمک توکن‌های حاکمیتی مدیریت می‌شوند.

کسانی که توکن حاکمیتی را در اختیار دارند، نقش سهامداران در شرکت‌های سنتی را برعهده دارند و می‌توانند در جلسات رسمی اظهارنظر کنند. برای درک ماهیت توکن حاکمیتی باید با مفهوم توکن آشنا شوید، در مقاله دیگری در مورد اینکه توکن چیست و چه انواعی دارد، صحبت می‌کنیم.

مقایسه توکن حاکمیتی با توکن کاربردی

توکن حاکمیتی یکی از زیر شاخه‌های توکن کاربردی یا Utility Token است. توکن‌های کاربری با هدف ارائه خدمات انحصاری یا مالی در پروژه‌های دیفای به کار گرفته شدند. توکن حاکمیتی یکی از انواع این توکن‌هاست که به جای ارائه خدمات، برای رای‌گیری و مدیریت یک پروژه به کار می‌رود.

هدف از معرفی توکن حاکمیتی چیست؟

ارز دیجیتال به این خاطر محبوب شد که دست نهادی مرکزی را از تصمیم‌گیری کوتاه کرد و سکان را به دست خود مردم داد. تنوع ارز دیجیتال به گسترده نیازهای کاربران بستگی دارد، استیبل کوین‌ها به عنوان یک ارز با ثبات، راهی برای فرار از نوسان ذاتی ارز دیجیتال فراهم کرده‌اند و توکن حاکمیتی نیز با اعطای حق رای مسیر را برای مشارکت در تصمیم‌گیری‌ها هموار کرده است.

برای آشنایی بیشتر با استیبل کوین‌ها و نحوه عملکرد آن‌ها در بازار ارز دیجیتال، مقاله‌ی «استیبل کوین چیست»
را مطالعه کنید.

با معرفی دیفای و امکان استفاده از خدمات مالی بدون نیاز به نظام بانکی این دغدغه مطرح شد که نحوه محاسبه وام، میزان سود، قرض‌گیری و ارائه دیگر خدمات مالی توسط چه کسی تامین می‌شود؟

توکن حاکمیتی برای اطمینان از این مسئله ایجاد شد که تمام تصمیمات مربوط به روند آتی پروژه توسط گروهی از افراد که توکن حاکمیتی را در اختیار دارند اتخاذ شود.

نکته جالب توجه اینجاست که دارندگان توکن حاکمیتی از سوی توسعه‌دهندگان پروژه تعیین نمی‌شوند. توکن حاکمیتی به دو شکل عرضه می‌شود:

• افرادی می‌توانند آن را مستقیم از صرافی‌ها خریداری کنند.
• یا با مشارکت در شبکه و در ازای همکاری خود آن را به عنوان پاداش دریافت کنند.

معرفی مهم ترین توکن های حاکمیتی

اگر به مشارکت مستقیم در پروژه‌های مالی علاقه‌مند هستید، گزینه‌های متعددی تحت عنوان توکن حاکمیتی در بازار وجود دارد. در ادامه شما را با مهم‌ترین توکن‌های حاکمیتی آشنا می‌کنیم:

یونی سواپ – UNI

صرافی غیر متمرکز یونی سواپ یکی از محبوب‌ترین DEXها یا همان صرافی غیرمتمرکز (Decentralized Exchange) است. دارندگان توکن حاکمیتی UNI می‌توانند در اتخاذ تصمیمات حاکمیتی مشارکت کنند.

یرن فایننس – YFI

پروتکل یرن فایننس (Yearn.finance) برای ارائه بیشترین سود به سپرده‌ها ایجاد شد و دارندگان این توکن می‌توانند در تصمیمات مربوط به تعیین میزان سود و مدیریت پروتکل مشارکت داشته باشند.

مانا دیسنترالند – Decentraland MANA

دیسنترالند یک متاورس غیرمتمرکز است که به کاربران اجازه بازی و تعامل در رویدادهای مجازی را می‌دهد. توکن مانا برای خرید لباس، کفش، کلاه و تجهیزات لازم برای آواتارها، سرمایه‌گذاری در ملک وغیره به کار برده می‌شود. دارندگان این توکن همچنین حق اظهار نظر در مورد تصمیمات را دارند و هر واحد مانا یک قدرت رای‌دهی دارد.

کامپاند – COMP

پروتکل کامپاند (Compound) برای وام‌دهی غیرمتمرکز است. دارندگان توکن COMP در مورد تعیین وثیقه وام اظهارنظر کنند.

آوه – AAVE

پروتکل آوه نیز یک پلتفرم وام‌دهی است که به افراد اجازه می‌‌دهد در ازای کسب سود یا پرداخت ارز دیجیتال، وام بگیرند. توکن AAVE نیز به عنوان توکن حاکمیتی به دارندگان حق رای در مورد تعیین سود و پروتکل وام‌دهی را می‌‌دهد.

اتریوم نیم سرویس – ENS

پروتکل Name service مشابه با سیستم دامنه اینترنت است و خواندن آدرس‌های کیف پول بلاک چین‌هایی مانند اتریوم را برای کاربران ساده می‌کند. دارندگان توکن ENS می‌توانند با شرکت در رای‌گیری‌ها مسیر آینده پروتکل را مشخص کنند.

کاربرد توکن حاکمیتی چیست؟

همانطور که تا به اینجا متوجه شدید، اصلی‌ترین کاربرد توکن حاکمیتی مشارکت در مورد تصمیمات آتی پروژه و شرکت در رای‌گیری‌‌هاست. اما ممکن است با توجه به نیازهای خاص هر پروژه، کاربردهای دیگری نیز برای توکن حاکمیتی در نظر گرفته شود.

دارندگان توکن حاکمیتی نمی‌توانند مستقیما مسیر بعدی پروژه را مشخص کنند و فقط می‌توانند رای خود را در مورد تصمیم‌گیری‌های بعدی ثبت کنند. برخی از تصمیماتی که در شبکه به رای گذاشته می‌شود را در ادامه ملاحظه می‌کنید:

• تغییرات شبکه: دارندگان توکن می‌توانند در رای‌گیری‌های مربوط به تغییرات در روند پروژه اظهارنظر کنند.
• تغییر در کارمزدها: کارمزدها برای تامین هزینه تراکنش‌ها و پاداش به تاییدکنندگان استفاده می‌شوند. تعیین و تقسیم کارمزدها از طریق رای‌گیری در پلتفرم انجام می‌شود.

مزایا و معایب توکن حاکمیتی چیست؟

پروژه‌ها برای افزایش اعتماد کاربران به استفاده از توکن‌های حاکمیتی روی آورده‌اند. در ادامه در مورد مزایا و معایب این توکن‌ها بیشتر صحبت می‌کنیم:

مزایای توکن حاکمیتی چیست؟

• توزیع عادلانه قدرت مدیریتی در بین اعضا و جامعه پروژه
• ایجاد فرصت‌هایی برای همکاری و افزایش مشارکت کاربران با شبکه
• افزایش سرعت توسعه پروتکل‌ها و اعمال تغییرات بر اساس نیازهای کاربران

معایب توکن حاکمیتی چیست؟

• ممانعت مشارکت‌کنندگان از اعمال تصمیمات اخلاقی به خاطر نفع شخصی
• ناشناس بودن هویت رای‌دهندگان و عدم امکان اعطای مسئولیت به رای‌دهنده
• امکان دست‌کاری‌ رای‌گیری در صورت مشارکت نهنگ‌هایی که ذخایر بزرگ توکن حاکمیتی را در اختیار دارند.

جمع بندی: توکن حاکمیتی راهی برای مشارکت کاربران در آینده پروژه

بلاک چین و ارزهای دیجیتال یک نظام غیرمتمرکز را پیاده کردند. در اکثر پروژه‌های دیفای خبری از قدرت‌های مرکزی نیست و خدمات متنوعی از جمله خدمات مالی بدون واسطه در اختیار کاربر گذاشته می‌شود. توکن حاکمیتی به کاربران اجازه می‌دهد در کنار استفاده از خدمات پروژه در تصمیم‌گیری‌های حاکمیتی نیز مشارکت داشته باشند.

کاربردها و ویژگی‌های هر توکن حاکمیتی با توجه به نوع و نیازهای هر پروژه متفاوت است. اما روی هم رفته اگر اعضا در رای‌گیری‌ها مشارکت داشته باشند احتمال رشد و افزایش قیمت توکن نیز وجود دارد. زیرا مشارکت اعضا به منزله تعامل بیشتر آنها با پروژه است و خطاها و نواقص احتمال بهتر و زودتر شناسایی و برطرف می‌شود.

سوالات متداول توکن حاکمیتی

1. توکن حاکمیتی چه کاربردی دارد؟

دارندگان این توکن می‌توانند در رای‌گیری‌های مربوط به تغییرات پروژه اظهار نظر کنند.

2. مهم ترین توکن های حاکمیتی کدام هستند؟

یونی سواپ، کامپاند، مانا، یرن فایننس، نیم سرویس، و آوه برخی از شناخته‌شده‌ترین توکن‌های حاکمیتی بازار هستند.

3. آیا توکن حاکمیتی فقط قدرت مدیریتی دارد؟

خیر، ممکن است در کنار حق رای، کاربردهای دیگری نیز برای توکن حاکمیتی تعریف شود.

4. مزایا استفاده از توکن حاکمیتی چیست؟

دارنده می‌تواند در مورد آینده پروژه اظهارنظر کند و مدیریت عادلان انجام می‌شود. از سوی دیگر تغییرات و نیازهای کاربران به واسطه رای‌گیری‌ها سریع‌تر به تیم توسعه‌دهنده اطلاع داده شده و در شبکه به‌روز‌رسانی می‌شود.