شناخت انواع ارز دیجیتال برای ترید: از بیت‌کوین تا توکن‌های حاکمیتی

اگر قصد شما معامله ارزهای دیجیتال در پلتفرم‌های معاملاتی و بروکرهاست، معمولاً این دارایی‌ها را به‌صورت نمادهای معاملاتی و جفت‌ارزها (مثل BTC/USDT) می‌بینید. با شناخت انواع ارزهای دیجیتال ماهیت هر دارایی را بهتر درک می‌کنید و ریسک آن را واقع‌بینانه‌تر ‌می‌سنجید و با توجه به نماد آنها، اسم انواع ارز دیجیتال را در هنگام ترید به درستی شناسایی می‌کنید.

بازار کریپتو تنوع بسیار گسترده‌ای دارد و امروزه هزاران دارایی دیجیتال در بازار وجود دارند که هرکدام هدف، سازوکار عرضه، کاربرد و ریسک متفاوتی دارند. اگر دسته‌بندی‌ها را درست نشناسید، ممکن است دارایی‌هایی را با هم مقایسه کنید که اساسا ماهیت یکسانی ندارند؛ برای مثال مقایسه یک استیبل کوین با یک توکن حاکمیتی اساسا کار درستی نیست. در این راهنما شما را با انواع دسته بندی ارزهای دیجیتال آشنا می‌کنیم.

ارز رمزنگاری‌شده چیست و چه فرقی با توکن دارد؟

ارز رمزنگاری‌شده از شناخته شده‌ترین انواع ارزهای معتبر در بازار است. نام‌هایی مانند بیت کوین و اتریوم به این خانواده تعلق دارند. کوین معمولا به دارایی‌‌هایی اطلاق می‌شود که شبکه بلاک چین مستقلی دارند و می‌توانند نقش‌های زیر را داشته باشند:

• انتقال ارزش و پرداخت (مثل پول دیجیتال)
• کارمزد و سوخت شبکه (پرداخت هزینه تراکنش‌ها)
• امنیت شبکه (در برخی شبکه‌ها از طریق ماینینگ یا استیکینگ)

کوین‌ها غالبا «ستون فقرات» اکوسیستم‌های اصلی‌اند و به همین دلیل، معمولا نسبت به دارایی‌های کوچک‌تر نقدشوندگی و محبوبیت بیشتری دارند؛ اما این به معنی کم‌ریسک بودن آنها نیست؛ کوین‌ها هم می‌توانند نوسان شدید داشته باشند.

تفاوت کلیدی Coin و Token در یک نگاه:

بیت کوین؛ شناخته شده ترین انواع ارزهای دیجیتال چیست؟

بیت کوین اولین ارز دیجیتال موفق و پرنفوذ بازار است و به‌نوعی «استاندارد مرجع» کریپتو محسوب می‌شود. اهمیت بیت کوین فقط به قدمت آن بر نمی‌گردد؛ چند دلیل برای جذابیت بیت کوین وجود دارد:

• سیاست پولی مشخص و عرضه محدود (برداشت بازار از کمیابی)
• شبکه بسیار امن و گسترده (به‌خصوص در مقایسه با پروژه‌های کوچک‌تر)
• نقش سکان‌دار در بازار (تغییرات BTC اغلب بر کل بازار اثر می‌گذارد)

برای آشنایی با بیت کوین لازم است مفاهیمی مانند، موجودی محدود، هاوینگ، کارمزد شبکه، مقیاس‌پذیری و چرخه‌های بازار را نیز بیاموزید، در مقاله بیت کوین چیست در مورد این مفاهیم صحبت می‌کنیم.

توکن (Token) چیست؟ چرا تعداد توکن ها اینقدر زیاد است؟

توکن (Token) یکی دیگر از انواع ارز دیجیتال معتبر در بازار است که روی بلاک چین یک شبکه دیگر (مثل اتریوم، بایننس اسمارت چین، سولانا و …) ساخته می‌شود و خودش بلاک چین مستقل ندارد. توکن‌ها معمولاً برای کاربردهای مختلفی مثل پرداخت داخل پلتفرم، دسترسی به خدمات، یا حق رأی استفاده می‌شوند.
تعداد توکن‌ها هر روز در حال افزایش است و دلیل زیاد بودن آنها این است که ساخت یک توکن از ساخت یک بلاک چین مستقل ساده‌تر است و پروژه‌ها می‌توانند برای اهداف مختلف توکن طراحی کنند؛ مثل:

• توکن کاربردی (Utility): برای استفاده از سرویس‌ها/کارمزدها/امکانات یک پلتفرم
• توکن حاکمیتی (Governance): برای رأی دادن در تصمیم‌های پروتکل
• توکن‌های DeFi: مرتبط با وام‌دهی، استخر نقدینگی، سواپ‌ها و…
• NFTها: دارایی‌های غیرقابل تعویض (هرچند در عمل یک دسته جدا هم حساب می‌شوند)

در مقاله توکن چیست در مورد انواع توکن به طور مفصل صحبت می‌کنیم؛ اما لازم است بدانید که برای اطلاع از ریسک‌های احتمالی یک توکن بهتر است «توکنومیکس» (Tokenomics) را بررسی کنید.
توکنومیکس در واقع اطلاعاتی مانند میزان توزیع اولیه، قفل بودن توکن‌ها، برنامه آزادسازی (Vesting)، میزان تورم عرضه و… را نشان می‌دهد و می‌تواند اثر زیادی روی قیمت بگذارد.

توکن حاکمیتی چیست؟

برخی توکن‌ها برای تسهیل مدیریت یک پروژه ایجاد می‌شوند و به شما حق رای می‌دهند تا درباره تصمیم‌های مهم یک پروتکل نظر بدهید. معمولا در این موارد رای‌گیری می‌شود:

• تغییر نرخ کارمزدها
• تغییر قوانین پاداش‌دهی
• اضافه شدن یک دارایی جدید به پلتفرم
• تخصیص بودجه خزانه (Treasury) پروژه

رأی دادن در توکن حاکمیتی چه محدودیت هایی دارد؟

به خاطر داشته باشید که «داشتن حق رأی» همیشه به معنی «قدرت تصمیم‌گیری برابر» نیست؛ چون میزان تاثیر رای شما به عوامل متعددی بستگی دارد:

• میزان رأی معمولاً به مقدار توکن وابسته است (نهنگ‌ها اثر بیشتری دارند).
• مشارکت پایین کاربران می‌تواند تصمیم‌ها را متمرکزتر کند.
• ارزش توکن حاکمیتی به میزان کاربرد و موفقیت پروتکل وابسته است.

در مقاله دیگری در مورد اینکه توکن حاکمیتی چیست، چه کاربردی دارد و از چه جنبه‌هایی با دیگر توکن‌ها متفاوت است صحبت می‌کنیم.

استیبل کوین از انواع ارزهای دیجیتال چیست؟

استیبل کوین‌ها به عنوان یکی از انواع ارزهای دیجیتال برای کاهش نوسان طراحی شده‌اند و معمولاً قیمتشان حول ۱ دلار نوسان می‌کند. اما این میزان ثبات قیمت استیبل کوین‌ها به مدل ارائه و نوع پشتوانه آنها بستگی دارد. ثبات به یک «مدل پشتوانه» وابسته است. در جدول زیر با انواع استیبل کوین‌ها از نظر پشتوانه یا وثیقه آشنا می‌شوید:

کاربردهای رایج استیبل کوین:

• پارک سرمایه در فاصله انجام دو معامله وقتی نمی‌خواهید درگیر نوسان شوید.
• انتقال سریع ارزش
• استفاده در برخی ابزارهای مالی غیرمتمرکز

در مقاله دیگری در مورد اینکه استیبل کوین چیست، چرا طراحی شده است و چه انواع ارز دیجیتالی دارد صحبت می‌کنیم.

تتر چیست؟ چرا محبوب ترین استیبل کوین بازار است؟

تتر (USDT) پرکاربردترین و یکی از شناخته‌شده‌ترین انواع ارز دیجیتالی است که با ماهیت استیبل کوین معرفی شده‌اند. تتر عملاً برای بسیاری از کاربران نقش دلار دیجیتال ‌ایفا می‌کند. دلایل محبوبیت تتر به این شرح است:

• حضور گسترده در صرافی‌ها و بازارها
• نقدشوندگی بالا در جفت‌ارزهای معاملاتی
• استفاده آسان برای قیمت‌گذاری (تریدرها قیمت‌ها را با USDT می‌سنجند)

برخی تصور می‌کنند تتر کاملا بدون‌ریسک است؛ اما این صحت ندارد. هر استیبل کوینی از جمله USDT می‌تواند ریسک‌هایی مثل ریسک صادرکننده، ریسک قوانین/محدودیت‌ها، یا ریسک «دی‌پگ» داشته باشد.
هرچند شدت این ریسک‌ها در مدل‌های مختلف فرق می‌کند. در مقاله تتر چیست در مورد مزایا و معایب تتر بیشتر صحبت می‌کنیم.

میم‌کوین چیست؟ دلایل محبوبیت و ریسک‌های جدی آن

یکی از انواع ارزهای دیجیتال میم کوین‌ها هستند که معمولاً با یک شوخی، نماد اینترنتی یا یک موج اجتماعی شروع می‌شوند و «جامعه» نقش پررنگی در رشد آنها دارد. این دارایی‌ها می‌توانند در کوتاه‌مدت رشدهای هیجانی داشته باشند، اما چند دلیل باعث می‌شود ریسک خرید و فروش آنها زیاد باشد:

• ارزش‌گذاری عمدتاً احساسی است نه بنیادی و معمولا کاربرد واقعی ندارند.
• به شدت تحت تأثیر ترندها و شبکه‌های اجتماعی‌اند.
• پروژه‌های کپی و کم‌کیفیت در این حوزه زیاد است.
• نقدشوندگی برخی میم کوین‌ها پایین است و خروج سخت می‌شود.

اگر قصد معامله میم کوین خاصی را دارید باید روی مدیریت ریسک حساس‌تر باشد. در حجم کم روی میم‌کوین‌ها معامله کنید و تحت تاثیر نوسانات، هیجانی عمل نکنید. قیمت میم کوین‌ها بسیار سریع افزایش و با همان سرعت کاهش پیدا می‌کند.

در مقاله میم کوین چیست در مورد چند نمونه محبوب از میم کوین‌ها و دلایل محبوبیت آنها صحبت می‌کنیم.

کدام یک از انواع ارزهای دیجیتال برای شما مناسب تر است؟

قبل از انتخاب یکی از انواع ارزهای دیجیتال، میزان تحمل ریسک شما، میزان سرمایه، میزان دانش و تجربه از بازار، میزان نقدشوندگی بازار و افق زمانی (کوتاه‌مدت یا بلندمدت) خود را مشخص کنید و بعد از راهنمای زیر نیز کمک بگیرید:

ارزهای مطرح: برای معامله آسان‌تر و تنوع بیشتر جفت‌ارزها

معمولاً کوین‌های بزرگ و شبکه‌دار (دارایی‌هایی که بلاک چین مستقل دارند) در بازارها جفت‌های معاملاتی بیشتری دارند و نقدشوندگی‌شان بالاتر است. این یعنی ورود و خروج از معامله معمولاً ساده‌تر است و اختلاف قیمت خرید/فروش هم (در بازارهای عمیق‌تر) منطقی‌تر می‌شود.

استیبل‌کوین: حفظ ارزش پول و کاهش نوسان

بسیاری از کاربران برای اینکه سرمایه‌شان را موقتاً از نوسان شدید بازار دور نگه دارند یا به جای نگهداری ریالی، یک دارایی با نوسان کمتر داشته باشند، از استیبل کوین‌ها استفاده می‌کنند. این گزینه برای «پارک سرمایه» کاربرد دارد، اما همچنان باید ریسک‌های آنها را هم در نظر گرفت.

میم‌کوین: مناسب ریسک‌پذیرها و نوسان‌گیری کوتاه‌مدت

میم‌کوین‌ها معمولاً بیشترین وابستگی را به موج‌های خبری و شبکه‌های اجتماعی دارند؛ یعنی می‌توانند رشدهای سریع داشته باشند، اما افت‌های سنگین هم در آن‌ها رایج است. برای این دسته، مدیریت ریسک (حجم کمتر، حد ضرر، توجه به نقدشوندگی) حیاتی‌تر از بقیه است.

توکن حاکمیتی: مشارکت در تصمیم‌گیری در یک اکوسیستم

اگر هدف شما «مشارکت در تصمیم‌گیری یک پروتکل» باشد، توکن‌های حاکمیتی مطرح می‌شوند؛ چون در بسیاری از پروژه‌ها، رأی‌ها و تغییرات مهم با این توکن‌ها انجام می‌شود. توجه کنید که «حاکمیتی بودن» لزوماً به معنی سود تضمینی نیست و ارزش توکن حاکمیتی به موفقیت و کاربرد پروژه بستگی دارد

توکن کاربردی: دسترسی به خدمات و امکانات یک پروژه

توکن‌ها بلاک چین مستقل ندارند و روی بلاک چین‌های دیگر (مثل اتریوم) به شکل یک قرارداد هوشمند ساخته می‌شوند.

این یعنی توکن‌ها بیشتر برای کسانی مناسب‌اند که می‌خواهند با اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز کار کنند (مثل سواپ، وام‌دهی، استخر نقدینگی)، از امکانات یک پلتفرم استفاده کنند یا به قابلیت‌های خاص آن دسترسی داشته باشند.

مقایسه فنی انواع ارز دیجیتال

برای جمع‌بندی آموخته‌ها، جدول زیر تفاوت‌های کلیدی میان دسته‌های اصلی دارایی‌های دیجیتال را نشان می‌دهد. این مقایسه به شما کمک می‌کند تا بر اساس اهداف خود، مناسب‌ترین گزینه را انتخاب کنید.

از مدیریت ریسک تا اجرای معامله با ارزهای دیجیتال

پس از آموختن مبانی و شناخت دسته بندي‌های مختلف، نوبت به مرحله عملیاتی و ورود به بازار می‌رسد. در این مرحله، معامله‌گر پس از اینکه به طور کامل متوجه شد انواع ارزهای دیجیتال چیست باید دانش خود در این زمینه را با ابزارهای حرفه‌ای ترکیب کند. انتخاب بستر مناسب، امنیت دارایی شما را در برابر نوسانات بازار تضمین می‌کند.

انتخاب هوشمندانه حساب معاملاتی بر اساس سطح سرمایه

هر سرمایه‌گذار باتوجه‌به میزان دارایی و استراتژی شخصی، نیازمند شرایط معاملاتی متفاوتی است. شما باید پیش از شروع، با بررسی دقیق انواع حساب‌های معاملاتی گزینه‌ای را انتخاب کنید که کمترین هزینه و بیشترین کارایی را داشته باشد. این انتخاب به شما کمک می‌کند تا روی انواع ارزهای دیجیتال با تمرکز بیشتری معامله کنید.

تطبیق نوع حساب با سطح تجربه، یکی از اصول مهم مدیریت ریسک در بازارهای مالی است. حساب‌های حرفه‌ای معمولاً امکانات بیشتری برای تحلیل انواع ارز دیجیتال معتبر در اختیار شما قرار می‌دهند. با انتخاب صحیح، می‌توانید هزینه‌های جانبی را کاهش داده و بازدهی سبد خود را در بلندمدت بهبود ببخشید.

دسترسی مستقیم به نمادهای معاملاتی ارز دیجیتال معتبر

تنوع در سبد دارایی نیازمند دسترسی به گستره وسیعی از ارزها در یک پلتفرم واحد است. شما باید بتوانید به‌راحتی به نمادهای معاملاتی ارز دیجیتال دسترسی داشته باشید تا فرصت‌های بازار را از دست ندهید. این تنوع شامل تمام دسته‌ها از جمله کوین‌ها، توکن‌ها و استیبل‌کوین‌ها می‌شود.

دسترسی سریع به قیمت‌های لحظه‌ای و اجرای فوری دستورات خریدوفروش، در بازار انواع ارز دیجیتالی بسیار حیاتی است. انتخاب پلتفرمی که معتبرترین نمادها را پشتیبانی کند، اطمینان خاطر بیشتری به تریدر می‌بخشد. این موضوع به شما اجازه می‌دهد تا بدون دغدغه فنی، بر روی تحلیل انواع ارز دیجیتال تمرکز کنید.

آنچه در مقاله انواع ارزهای دیجیتال بررسی کردیم

در این مقاله دیدیم که «ارز دیجیتال» یک مفهوم کلی است و دارایی‌های این بازار را باید بر اساس ماهیت و کاربردشان دسته‌بندی کرد. کوین‌ها بلاک چین مستقل دارند و معمولاً نقدشوندگی بیشتری دارند.
توکن‌ها روی بلاک چین‌های دیگر ساخته می‌شوند و می‌توانند برای استفاده از خدمات یک پروژه، دسترسی به امکانات، فعالیت‌های DeFi یا موارد مشابه به کار بروند. توکن‌های حاکمیتی برای مشارکت در تصمیم‌گیری‌های یک پروتکل طراحی شده‌اند، استیبل کوین‌ها ابزار مدیریت نوسان هستند و میم کوین‌ها بیشتر ترندمحور و پرریسک‌ هستند.

در نهایت، بهترین ارز دیجیتال برای همه یکسان نیست؛ بهتر است قبل از هریک از انواع ارزهای دیجیتال، تحمل ریسک، میزان سرمایه، سطح دانش از بازار، نقدشوندگی دارایی و افق زمانی خود را در نظر بگیرید تا انتخابتان با شرایط واقعی‌تان هماهنگ باشد.

سوالات متداول انواع ارزهای دیجیتال

1. چند نوع ارز دیجیتال داریم؟

به طور کلی در این مقاله 5 نمونه از انواع ارزهای دیجیتال را معرفی کردیم: کوین‌ها (ارز رمزنگاری‌شده)، توکن‌ها، استیبل کوین‌ها، میم کوین‌ها و توکن های حاکمیتی

2. فرق کوین و توکن دقیقاً چیست؟

کوین‌ها بلاک چین مستقل دارند (مثل بیت کوین)، اما توکن‌ها روی بلاک چین‌های دیگر ساخته می‌شوند و معمولاً برای کاربردهای یک پروژه (دسترسی، خدمات، رأی‌دهی و…) به کار می‌روند.

3. چرا استیبل کوین ها با اینکه «ثابت» هستند باز هم ریسک دارند؟

چون ثبات قیمت به مدل پشتوانه و سازوکار آن وابسته است. حتی استیبل کوین‌های معتبر هم ممکن است در شرایط خاص، نوسان مقطعی داشته باشند و با ریسک‌هایی روبه‌رو شوند.

4. توکن های حاکمیتی چه کاربردی دارند؟

این توکن‌ها معمولاً برای مشارکت در تصمیم‌گیری یک پروتکل استفاده می‌شوند (مثل رأی به تغییر کارمزدها یا سیاست‌های پاداش‌دهی). اما داشتن توکن حاکمیتی به معنی سود تضمینی نیست و قدرت رأی می‌تواند وابسته به میزان توکن و مشارکت کاربران باشد.

5. چطور ارز دیجیتال مناسب را انتخاب کنم؟

اگر دنبال نقدشوندگی بیشتر هستید: کوین‌های بزرگ؛ اگر به‌دنبال نوسان کمتر هستید: استیبل کوین‌ها؛ اگر ریسک‌پذیر هستید: میم کوین‌ها؛ اگر به‌دنبال مشارکت در پروتکل‌ها هستید: توکن حاکمیتی؛ و اگر قصد استفاده از خدمات یک پروژه را دارید توکن‌های کاربردی را تهیه کنید.