وقتی نمودار قیمت یک سهم را در پلتفرمهای مختلف بررسی میکنید، ممکن است متوجه شوید شکل نمودار همیشه یکسان نیست. در برخی چارتها روند قیمت کاملاً پیوسته دیده میشود، اما در بعضی دیگر افتها یا گپهای ناگهانی در نمودار وجود دارد. این تفاوت معمولاً به نوع نمایش دادههای قیمتی یعنی نمودار تعدیل شده یا نمودار تعدیل نشده مربوط میشود.
در بازارهایی مثل بورس، رویدادهایی مانند تقسیم سود نقدی یا افزایش سرمایه میتوانند باعث تغییرات ظاهری در قیمت شوند. به همین دلیل تحلیلگران برای بررسی دقیقتر رفتار قیمت از دو نوع نمایش متفاوت استفاده میکنند که هرکدام کاربرد خاص خود را دارند.
در ادامه توضیح میدهیم نمودار تعدیل شده چیست، نمودار تعدیل نشده چگونه نمایش داده میشود و تفاوت این دو نوع نمودار در تحلیل تکنیکال چه تأثیری بر تشخیص روند و سطوح مهم قیمتی دارد.
نمودار تعدیل شده چیست؟
در تحلیل تکنیکال، دادههای قیمتی تنها زمانی معنا پیدا میکنند که تغییرات آنها بهدرستی تفسیر شود. یکی از مفاهیمی که در همین نقطه اهمیت پیدا میکند نمودار تعدیل شده است. در این نوع نمودار، قیمتهای گذشته سهم به شکلی اصلاح میشوند که اثر رویدادهای مالی شرکت مانند تقسیم سود یا افزایش سرمایه باعث ایجاد گپهای غیرواقعی در نمودار نشود.
به بیان ساده، در نمودار تعدیل شده قیمتهای تاریخی بازتنظیم میشوند تا روند واقعی حرکت سهم بهتر دیده شود. اگر این اصلاح انجام نشود، ممکن است در نمودار افتهای شدید یا جهشهایی دیده شود که در واقع ناشی از معاملات بازار نیستند، بلکه به دلیل تغییرات ساختار سرمایه شرکت ایجاد شدهاند.
چه اتفاقی در نمودار تعدیل شده میافتد؟
در فرآیند تعدیل، دادههای قیمتی گذشته بر اساس رویدادهای مالی شرکت اصلاح میشوند. مهمترین این رویدادها شامل موارد زیر است:
- تقسیم سود نقدی (DPS) که باعث کاهش ظاهری قیمت سهم بعد از مجمع میشود
- افزایش سرمایه از محل آورده یا سود انباشته
- تجزیه یا تجمیع سهام
با اعمال این اصلاحات، نمودار قیمت پیوستهتر میشود و تحلیلگر میتواند روندها، کانالها و الگوهای قیمتی را دقیقتر تشخیص دهد.
به همین دلیل بسیاری از معاملهگران هنگام بررسی روندهای بلندمدت و رسم خطوط روند ترجیح میدهند از نمودار تعدیل شده استفاده کنند تا تصویر واضحتری از رفتار واقعی قیمت در طول زمان داشته باشند.
نمودار تعدیل نشده چیست؟
در مقابل نمودار تعدیل شده، نوع دیگری از نمایش قیمت وجود دارد که به آن نمودار تعدیل نشده گفته میشود. در این حالت دادههای قیمتی دقیقاً همانطور که در معاملات ثبت شدهاند نمایش داده میشوند و هیچ اصلاحی روی قیمتهای گذشته انجام نمیشود.
به همین دلیل در نمودار تعدیل نشده معمولاً گپهای قیمتی بزرگ دیده میشود؛ گپهایی که اغلب به دلیل رویدادهایی مانند تقسیم سود نقدی یا افزایش سرمایه ایجاد شدهاند. در واقع این نمودار تلاش نمیکند گذشته قیمت را اصلاح کند و فقط تغییرات واقعی ثبتشده در بازار را نشان میدهد.
ویژگیهای نمودار تعدیل نشده
برای درک بهتر نمودار تعدیل نشده میتوان به چند ویژگی مهم آن توجه کرد:
- قیمتها کاملاً خام و بدون اصلاح نمایش داده میشوند
- گپهای ناشی از مجامع، سود نقدی و افزایش سرمایه در نمودار باقی میمانند
- قیمت تاریخی دقیقاً با قیمتهایی که در زمان معاملات ثبت شدهاند مطابقت دارد
کاربرد نمودار تعدیل نشده در تحلیل
با اینکه بسیاری از تحلیلگران تکنیکال بیشتر از نمودار تعدیل شده استفاده میکنند، اما نمودار تعدیل نشده هم در برخی بررسیها کاربرد دارد. برای مثال زمانی که معاملهگر میخواهد واکنش بازار به یک رویداد مهم مثل مجمع یا افزایش سرمایه را بررسی کند، مشاهده نمودار بدون تعدیل میتواند دید واقعبینانهتری از تغییرات قیمت ارائه دهد.
به همین دلیل در بسیاری از نرمافزارهای تحلیلی امکان جابهجایی بین نمودار تعدیل شده یا نشده وجود دارد تا تحلیلگر بسته به هدف خود نوع نمایش قیمت را انتخاب کند.
تفاوت نمودار تعدیل شده و تعدیل نشده
مهمترین تفاوت بین این دو نوع نمودار به نحوه نمایش قیمتهای گذشته برمیگردد. در نمودار تعدیل شده دادههای تاریخی اصلاح میشوند تا اثر رویدادهای مالی شرکت از نمودار حذف شود، اما در نمودار تعدیل نشده قیمتها دقیقاً همانطور که در بازار معامله شدهاند باقی میمانند.
همین تفاوت ساده میتواند شکل نمودار، روندها و حتی سطوح مهم قیمتی را تغییر دهد. به همین دلیل بسیاری از معاملهگران قبل از شروع تحلیل بررسی میکنند که در حال مشاهده نمودار تعدیل شده یا نشده هستند.
تفاوت ظاهری در نمودار قیمت
فرض کنید قیمت یک سهم قبل از مجمع ۱۰۰۰ تومان بوده و شرکت ۲۰۰ تومان سود نقدی تقسیم میکند. پس از بازگشایی، قیمت سهم معمولاً حدود ۸۰۰ تومان شروع میشود.
- در نمودار تعدیل نشده یک افت ناگهانی ۲۰۰ تومانی در نمودار دیده میشود.
- اما در نمودار تعدیل شده قیمتهای گذشته اصلاح میشوند تا این افت ناگهانی از بین برود و روند قیمت پیوستهتر نمایش داده شود.
تفاوت در تحلیل روند و سطوح مهم
نوع نمودار میتواند روی نحوه تحلیل نیز اثر بگذارد:
- در نمودار تعدیل شده، خطوط روند و کانالها معمولاً دقیقتر ترسیم میشوند.
- سطوح حمایت و مقاومت تاریخی واضحتر دیده میشوند.
- در نمودار تعدیل نشده، گپهای ناشی از مجامع ممکن است تحلیل روند را دچار خطا کند.
به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران تکنیکال برای بررسی روند بلندمدت سهم و شناسایی الگوهای قیمتی ترجیح میدهند از نمودار تعدیل شده استفاده کنند، در حالی که نمودار تعدیل نشده بیشتر برای مشاهده تغییرات واقعی قیمت در زمان وقوع رویدادهای مالی کاربرد دارد.
چگونه نمودار را تعدیل شده کنیم؟
بسیاری از معاملهگران بعد از آشنایی با مفهوم نمودار تعدیل شده این سؤال را دارند که چگونه میتوان نمودار یک سهم را به این حالت مشاهده کرد. خوشبختانه در اغلب پلتفرمهای تحلیل تکنیکال، امکان تغییر نوع نمایش نمودار تنها با چند کلیک وجود دارد.
در این ابزارها معمولاً گزینهای برای انتخاب بین نمودار تعدیل شده یا تعدیل نشده قرار داده شده است و تحلیلگر میتواند بسته به هدف تحلیل خود یکی از این دو حالت را فعال کند.
مراحل مشاهده نمودار تعدیل شده
در بیشتر سایتها و نرمافزارهای تحلیلی روند کار تقریباً مشابه است:
- نماد موردنظر خود را در پلتفرم تحلیل باز کنید.
- وارد بخش تنظیمات یا تنظیمات نمودار شوید.
- گزینه مربوط به Adjustment یا «تعدیل قیمت» را پیدا کنید.
- حالت Adjusted یا «تعدیل شده» را انتخاب کنید.
بعد از فعال کردن این گزینه، سیستم بهصورت خودکار قیمتهای گذشته را با در نظر گرفتن رویدادهایی مانند سود نقدی، افزایش سرمایه و تجزیه سهم اصلاح میکند.
در چه پلتفرمهایی میتوان نمودار را تعدیل کرد
امکان مشاهده نمودار تعدیل شده در بسیاری از ابزارهای تحلیل وجود دارد، از جمله:
- سایت TSETMC برای بررسی اطلاعات سهام بورس ایران
- نرمافزارهای تحلیل تکنیکال مانند آمیبروکر و متاتریدر
- پلتفرمهای آنلاین تحلیل نمودار
در این ابزارها معمولاً امکان جابهجایی سریع بین نمودار تعدیل شده و تعدیل نشده فراهم شده تا تحلیلگر بتواند نمودار را از هر دو زاویه بررسی کند و تصمیم دقیقتری بگیرد.
چه زمانی از نمودار تعدیل شده استفاده کنیم؟
انتخاب بین نمودار تعدیل شده و تعدیل نشده تا حد زیادی به هدف تحلیلگر بستگی دارد. با این حال در بیشتر مواقع، تحلیلگران تکنیکال برای بررسی روند واقعی قیمت از نمودار تعدیل شده استفاده میکنند؛ زیرا این نوع نمودار اثر رویدادهای مالی شرکت را از دادههای قیمتی حذف میکند.
وقتی دادهها تعدیل میشوند، نمودار پیوستگی بیشتری پیدا میکند و تشخیص روندها، الگوهای قیمتی و سطوح کلیدی سادهتر میشود.
موقعیتهایی که نمودار تعدیل شده بهتر است
در شرایط زیر استفاده از نمودار تعدیل شده معمولاً انتخاب دقیقتری محسوب میشود:
- زمانی که قصد دارید روند بلندمدت یک سهم را بررسی کنید
- هنگام ترسیم خط روند، کانال قیمتی و الگوهای تکنیکال
- برای شناسایی دقیقتر سطوح حمایت و مقاومت تاریخی
- زمانی که سهم چندین بار افزایش سرمایه یا تقسیم سود داشته است
در این حالتها، اگر از نمودار تعدیل نشده استفاده شود ممکن است گپهای ناشی از مجامع یا افزایش سرمایه باعث ایجاد خطا در تحلیل شوند.
چرا تحلیلگران تکنیکال نمودار تعدیل شده را ترجیح میدهند؟
دلیل اصلی این انتخاب این است که نمودار تعدیل شده تصویر واقعیتری از حرکت قیمت در طول زمان ارائه میدهد. با حذف اثر رویدادهای مالی، تحلیلگر میتواند رفتار عرضه و تقاضا را دقیقتر بررسی کند و تصمیمهای معاملاتی منطقیتری بگیرد.
به همین دلیل در بسیاری از منابع آموزش تحلیل تکنیکال توصیه میشود برای تحلیل روند و بررسی گذشته قیمت، ابتدا نمودار تعدیل شده را بررسی کنید و سپس در صورت نیاز نگاهی هم به نمودار تعدیل نشده داشته باشید.
چه زمانی از نمودار تعدیل نشده استفاده کنیم؟
با اینکه بسیاری از تحلیلگران برای بررسی روند قیمت از نمودار تعدیل شده استفاده میکنند، اما در برخی شرایط مشاهده نمودار تعدیل نشده میتواند اطلاعات مهمی درباره رفتار واقعی بازار ارائه دهد.
در این نوع نمودار، قیمتها بدون هیچ اصلاحی نمایش داده میشوند؛ بنابراین تمام گپهای قیمتی ناشی از مجامع، سود نقدی یا افزایش سرمایه در نمودار باقی میمانند. همین موضوع باعث میشود تحلیلگر بتواند تأثیر مستقیم این رویدادها را روی قیمت سهم مشاهده کند.
موقعیتهایی که نمودار تعدیل نشده کاربرد دارد
در برخی بررسیها استفاده از نمودار تعدیل نشده انتخاب مناسبتری است، از جمله:
- بررسی واکنش بازار بعد از مجمع و تقسیم سود
- تحلیل گپهای قیمتی ایجاد شده در زمان بازگشایی نماد
- مقایسه قیمت سهم قبل و بعد از یک رویداد مالی مهم
- بررسی رفتار معاملهگران در زمان انتشار اخبار بنیادی
در این شرایط اگر نمودار تعدیل شده استفاده شود، بخشی از این تغییرات در دادههای تاریخی اصلاح میشود و ممکن است تصویر دقیقی از واکنش واقعی بازار دیده نشود.
آیا نمودار تعدیل نشده برای تحلیل تکنیکال مناسب است؟
استفاده از نمودار تعدیل نشده در تحلیل تکنیکال کاملاً غیرممکن نیست، اما در بسیاری از مواقع میتواند باعث ایجاد خطا در تشخیص روندها و سطوح مهم قیمتی شود. به همین دلیل معمولاً توصیه میشود تحلیل اصلی روی نمودار تعدیل شده انجام شود و در صورت نیاز برای بررسی جزئیات رویدادهای مالی، نمودار تعدیل نشده نیز بررسی شود.
جمعبندی: تفاوت نمودار تعدیل شده و تعدیل نشده
برای تحلیل دقیقتر بازار سرمایه، آشنایی با مفهوم نمودار تعدیل شده و تعدیل نشده اهمیت زیادی دارد. هر کدام از این نمودارها اطلاعات متفاوتی از رفتار قیمت ارائه میدهند و استفاده از آنها به هدف تحلیل بستگی دارد.
البته نمودار تعدیل شده و تعدیل نشده فقط بخشی از روشهای نمایش قیمت هستند و برای آشنایی کاملتر با انواع نمودار در تحلیل تکنیکال بهتر است مدلهای مختلف نموداری را هم بررسی کنید.
به طور خلاصه اگر هدف شما بررسی روند واقعی قیمت در تحلیل تکنیکال باشد، استفاده از نمودار تعدیل شده انتخاب مناسبتری است. اما اگر میخواهید تأثیر رویدادهای مالی شرکت یا گپهای قیمتی را بررسی کنید، مشاهده نمودار تعدیل نشده نیز میتواند دید کاملتری از رفتار بازار به شما بدهد.
سوالات متداول درباره نمودار تعدیل شده و تعدیل نشده
۱. نمودار تعدیل شده چیست؟
نمودار تعدیل شده نوعی نمایش قیمت در بازار سرمایه است که در آن دادههای گذشته با در نظر گرفتن رویدادهای مالی شرکت مانند سود نقدی، افزایش سرمایه و تجزیه سهم اصلاح میشوند. این کار باعث میشود روند قیمت پیوستهتر دیده شود و تحلیلگران بتوانند در تحلیل تکنیکال، خطوط روند و سطوح حمایت و مقاومت را دقیقتر بررسی کنند.
۲. تفاوت نمودار تعدیل شده و تعدیل نشده چیست؟
تفاوت اصلی این دو نمودار در نحوه نمایش قیمتهای گذشته است. در نمودار تعدیل شده اثر رویدادهای مالی از قیمتهای تاریخی حذف میشود، اما در نمودار تعدیل نشده قیمتها بدون هیچ اصلاحی و دقیقاً مطابق با معاملات واقعی نمایش داده میشوند. به همین دلیل در نمودار تعدیل نشده معمولاً گپهای قیمتی بیشتری دیده میشود.
۳. برای تحلیل تکنیکال از نمودار تعدیل شده استفاده کنیم یا تعدیل نشده؟
در بیشتر موارد تحلیلگران تکنیکال از نمودار تعدیل شده استفاده میکنند، زیرا این نمودار روند واقعی قیمت را بهتر نشان میدهد و ترسیم خطوط روند، کانالها و الگوهای قیمتی در آن دقیقتر است. با این حال برای بررسی واکنش بازار به رویدادهایی مثل مجمع یا افزایش سرمایه، مشاهده نمودار تعدیل نشده نیز مفید است.
۴. چگونه نمودار تعدیل شده را در پلتفرمهای تحلیلی فعال کنیم؟
برای مشاهده نمودار تعدیل شده کافی است نماد موردنظر را در پلتفرم تحلیل باز کنید و از بخش تنظیمات نمودار، گزینه مربوط به Adjustment یا تعدیل قیمت را فعال کنید. در بسیاری از نرمافزارها و سایتهای تحلیلی امکان جابهجایی سریع بین نمودار تعدیل شده و تعدیل نشده وجود دارد.
