فری مارجین چیست؟ نحوه محاسبه مارجین آزاد در فارکس

مارجین آزاد چیست؟

برای پاسخ دقیق به سؤال فری مارجین در فارکس چیست، ابتدا باید دو جزء فرمول آن را بشناسید:

• Equity: ارزش لحظه‌ای حساب با در نظر گرفتن سود و زیان شناور معاملات باز است
• Used Margin: نیز مقدار مارجینی است که برای پشتیبانی از معاملات باز درگیر شده است.

فری مارجین اختلاف این دو مقدار را نشان می‌دهد:

Free Margin = Equity – Used Margin

MetaTrader 5 درباره تعریف و فرمول  Free Margin

“Free Margin — the free amount of money that can be used to open positions. It is calculated as Equity – Margin.”

فری مارجین مقدار آزاد سرمایه‌ای است که می‌تواند برای بازکردن پوزیشن استفاده شود و از اختلاف Equity و Margin به دست می‌آید.

در نتیجه، Free Margin را نباید با Balance یا «موجودی قابل برداشت» یکی دانست. این عدد در درجه اول شاخصی برای بررسی ظرفیت مارجین حساب است. در جدول زیر، خلاصه‌ای از هر کدام از این مفاهیم را می‌بینید:

اگر می‌خواهید سازوکار اکوئیتی و تأثیر سود و زیان شناور بر ارزش لحظه‌ای حساب را جداگانه بررسی کنید، راهنمای “اکوئیتی چیست” را مطالعه کنید.

Free Margin هم بر ظرفیت ایجاد معاملات جدید اثر می‌گذارد و هم همراه با Margin Level اطلاعاتی درباره وضعیت مارجین حساب ارائه می‌دهد؛ این دو کاربرد را در ادامه جداگانه بررسی می‌کنیم.

نحوه محاسبه فری مارجین با فرمول

برای محاسبه فری مارجین در حالت متداول به دو عدد نیاز دارید:

Free Margin = Equity – Used Margin

اگر Equity را در اختیار ندارید، در یک حالت ساده می‌توان آن را از رابطه زیر به دست آورد:

Equity = Balance + Floating Profit/Loss

فرض کنید حساب معاملاتی شما این وضعیت را دارد:

• بالانس: 5000 USD
• زیان شناور: 300 دلار
• مارجین استفاده شده: 1200 USD

ابتدا Equity را محاسبه می‌کنیم:

Equity = 5,000 – 300 = 4,700 USD

سپس فری مارجین:

Free Margin = 4,700 – 1,200 = 3,500 USD

بنابراین Free Margin حساب برابر 3500 دلار است.

حالا فرض کنید بدون بسته شدن معامله، وضعیت بازار تغییر کند و پوزیشن باز به‌جای 300 دلار زیان، ۲۰۰ دلار سود شناور داشته باشد:

Equity = 5,000 + 200 = 5,200 USD

و در نتیجه:

Free Margin = 5,200 – 1,200 = 4,000 USD

در این مثال Balance همچنان 5000 دلار است، اما Free Margin از 3500 دلار به 4000 دلار رسیده است. دلیل این تغییر، تغییر سود و زیان شناور و در نتیجه تغییر Equity است.

این مثال نشان می‌دهد چرا برای بررسی وضعیت لحظه‌ای حساب نباید تنها به Balance توجه کرد.

تفاوت مارجین و فری مارجین چیست؟

تفاوت مارجین و فری مارجین در نقشی است که هرکدام در حساب معاملاتی دارند. Used Margin بخشی از منابع حساب است که برای پشتیبانی از معاملات موجود درگیر شده، در حالی که Free Margin بخش باقی‌مانده از Equity پس از کسر این مقدار است.

مارجین هزینه معامله نیست؛ مبلغی است که طبق شرایط حساب و مشخصات نماد برای پشتیبانی از موقعیت معاملاتی در نظر گرفته می‌شود. با بسته شدن معامله، مارجین مربوط به همان موقعیت دیگر برای نگهداری آن لازم نیست.

فری مارجین نیز لزوماً معادل پولی نیست که بتوان بدون اثر بر حساب برداشت کرد. برداشت وجه Equity را کاهش می‌دهد و در حسابی که معاملات باز دارد، ممکن است وضعیت مارجین پس از برداشت تغییر کند.

برای توضیح کامل‌تر وجه تضمین معاملات مقاله “مارجین در فارکس چیست” در دسترس است.

فری مارجین مثبت، صفر و منفی چه معنایی دارد؟

مقدار Free Margin می‌تواند در سه وضعیت مختلف قرار بگیرد که هر کدام نشان‌دهنده شرایط متفاوت حساب معاملاتی هستند:

فری مارجین مثبت

فری مارجین مثبت یعنی پس از کسر Used Margin هنوز بخشی از Equity آزاد باقی مانده است. در این حالت، مقدار Equity از Used Margin  بیشتر است. با این حال، مثبت بودن این عدد به‌تنهایی نشان‌دهنده «امن بودن» حساب نیست.

برای مثال، 100 دلار Free Margin در حسابی با چند پوزیشن بزرگ و پرنوسان می‌تواند فضای بسیار محدودی ایجاد کند، در حالی که همین عدد در ساختار معاملاتی دیگری معنای متفاوتی دارد.

بنابراین مقدار مثبت را باید همراه با حجم پوزیشن‌ها، Margin Level و ریسک معاملات باز بررسی کرد.

فری مارجین صفر

در فرمول متداول اگر:

Equity = Used Margin

آنگاه:

Free Margin = 0

در این وضعیت دیگر فاصله‌ای میان Equity و مارجین استفاده‌شده وجود ندارد و ظرفیت حساب برای پذیرفتن مارجین یک معامله جدید بسیار محدود می‌شود.

با این حال، صفر شدن فری مارجین را نباید در همه حساب‌ها معادل Margin Call یا Stop Out دانست. این رویدادها بر اساس آستانه‌هایی اجرا می‌شوند که بروکر برای حساب تعیین کرده است.

فری مارجین منفی

فری مارجین منفی زمانی ایجاد می‌شود که Equity از Used Margin کمتر شود:

Equity < Used Margin

برای مثال:

Equity = 900 USD

Used Margin = 1,000 USD

پس:

Free Margin = 900 – 1,000 = -100 USD

منفی شدن فری مارجین به معنی منفی شدن Balance نیست. ممکن است بالانس همچنان مثبت باشد، اما به دلیل زیان شناور،Equity  به اندازه‌ای کاهش یافته باشد که از Used Margin کمتر شود.

فری مارجین منفی نیز لزوماً به این معنا نیست که تمام معاملات همان لحظه بسته خواهند شد. زمان و نحوه بسته شدن اجباری معاملات به Margin Level، سطح Stop Out و شرایط تعیین‌شده برای حساب بستگی دارد.

فری مارجین چگونه روی باز کردن معامله جدید اثر می‌گذارد؟

برای ایجاد یک موقعیت جدید، معامله به مقدار مشخصیRequired Margin  نیاز دارد. بروکر یا پلتفرم معاملاتی قبل از پذیرش سفارش وضعیت مارجین حساب را بررسی می‌کند.

فرض کنید:

Free Margin = 700 USD

اگر معامله جدید به 900 دلار مارجین نیاز داشته باشد، ظرفیت فعلی حساب برای تأمین این Required Margin کافی نیست و سفارش ممکن است پذیرفته نشود.

اگر مارجین موردنیاز معامله 400 دلار باشد، از نظر این محاسبه اولیه ظرفیت بیشتری وجود دارد؛ اما نتیجه نهایی همچنان به مشخصات نماد، قیمت لحظه‌ای، وضعیت حساب و روش محاسبه مارجین بستگی دارد.

نکته مهم این است که Free Margin را نباید با «حداکثر حجم مناسب برای معامله» یکی دانست. حجم معامله باید علاوه بر مارجین در دسترس، با میزان ریسک قابل‌قبول، فاصله حد ضرر و شرایط کل پوزیشن‌های حساب سنجیده شود.

رابطه فری مارجین با Margin Level، کال مارجین و استاپ اوت

Free Margin  و Margin Level هر دو از Equity و Margin استفاده می‌کنند، اما یک مفهوم را به دو شکل متفاوت نشان می‌دهند.

فرمول متداول Margin Level عبارت است از:

Margin Level = (Equity ÷ Used Margin) × 100

برای مثال اگر:

Equity = 5,000 USD

Used Margin = 1,000 USD

آنگاه:

Margin Level = 500%

و:

Free Margin = 4,000 USD

اگر به دلیل زیان شناور Equity به 1200 دلار کاهش پیدا کند:

Margin Level = 120%

و:

Free Margin = 200 USD

اگر Equity به 900 دلار برسد:

Margin Level = 90%

و:

Free Margin = -100 USD

این مثال نشان می‌دهد Free Margin اختلاف عددی Equity و Margin را نشان می‌دهد، در حالی که Margin Level نسبت این دو را به‌صورت درصد بیان می‌کند.

کاهش فری مارجین چگونه حساب را به کال مارجین نزدیک می‌کند؟

اگر کاهش Free Margin ناشی از افزایش زیان شناور باشد، معمولاً Equity نیز در حال کاهش است. در صورتی که Used Margin تغییر زیادی نکند، Margin Level هم کاهش پیدا می‌کند.

مسیر را می‌توان به‌صورت زیر خلاصه کرد:

افزایش زیان شناور ← کاهش Equity ← کاهش Free Margin ← کاهش Margin Level ← نزدیک شدن به آستانه‌های مارجین حساب

اگر Margin Level به سطح Margin Call تعیین‌شده برای حساب برسد، بسته به بروکر ممکن است هشدار مارجین صادر یا برخی فعالیت‌های معاملاتی محدود شود.

برای بررسی جزئیات این وضعیت و تفاوت آستانه‌ها، راهنمای “کال مارجین چیست” را مطالعه کنید.

فری مارجین چه ارتباطی با استاپ اوت دارد؟

Stop Out مرحله‌ای است که در آن، طبق شرایط معاملاتی حساب، سیستم می‌تواند شروع به بستن اجباری یک یا چند پوزیشن کند. Free Margin پایین یا منفی می‌تواند نشانه فشار مارجین باشد، اما معیار اجرای Stop Out را نباید فقط از روی مقدار Free Margin تعیین کرد. سطح Stop Out معمولاً با Margin Level و قوانین حساب مرتبط است.

بنابراین جمله‌ای مانند «فری مارجین صفر همیشه یعنی استاپ اوت» دقیق نیست. ممکن است Free Margin منفی شده باشد، اما Margin Level هنوز به آستانه Stop Out همان حساب نرسیده باشد.

برای بررسی نحوه عملکرد این مرحله، مقاله “استاپ اوت چیست” توضیحات کامل‌تری ارائه می‌دهد.

چه عواملی باعث کاهش یا افزایش فری مارجین می‌شوند؟

از آنجا که Free Margin از تفاوت میان Equity و Used Margin به دست می‌آید، هرگونه تغییری در این دو متغیر مستقیماً بر میزان مارجین آزاد حساب اثر می‌گذارد:

• سود و زیان شناور: افزایش زیان شناور باعث کاهش Equity و در نتیجه افت Free Margin می‌شود؛ در مقابل، رشد سود شناور با افزایش Equity میزان Free Margin را بالا می‌برد.
• باز کردن پوزیشن جدید: باز کردن معامله جدید Used Margin را افزایش می‌دهد و در صورت ثابت بودن سایر شرایط،Free Margin  در دسترس را کاهش می‌دهد.
• بستن یا کاهش حجم معاملات: با بسته شدن یا کاهش حجم پوزیشن‌های باز، بخشی از مارجین درگیر آزاد شده و مجدداً به Free Margin اضافه می‌شود.
• واریز یا برداشت وجه: تراکنش‌های مالی نظیر واریز یا برداشت مستقیماً Equity را تغییر داده و بر ظرفیت Free Margin حساب اثر می‌گذارند.

لازم به ذکر است که شرایط و جزئیات دقیق این محاسبات ممکن است با توجه به نوع حساب، نماد معاملاتی و قوانین اختصاصی بروکر متفاوت باشد.

لوریج چه اثری بر فری مارجین دارد؟

برای یک حجم ثابت، لوریج بالاتر معمولاً Required Margin کمتری ایجاد می‌کند. در نتیجه، پس از ایجاد همان پوزیشن، ممکن است Free Margin بیشتری در حساب باقی بماند.

فرض کنید ارزش اسمی یک پوزیشن در یک مثال ساده 100 هزار دلار باشد:

• با لوریج 1:100، مارجین ساده‌شده حدود 1000 دلار است.
• با لوریج 1:500، مارجین ساده‌شده حدود 200 دلار خواهد بود.

اما این تفاوت به معنی کم‌ریسک‌تر شدن معامله با لوریج بالاتر نیست. اگر اندازه پوزیشن در هر دو حالت یکسان باشد، نوسان قیمت روی همان حجم می‌تواند سود یا زیان مشابهی ایجاد کند. ریسک زمانی بیشتر می‌شود که ظرفیت ایجادشده با اهرم بالاتر برای افزایش بیش از حد حجم معاملات استفاده شود.

چند معامله هم‌زمان چه اثری بر فری مارجین دارند؟

در حسابی با چند پوزیشن باز، فری مارجین بر اساس وضعیت کل حساب محاسبه می‌شود، نه فقط یک معامله.

برای برای نمونه، فرض کنید موجودی (Balance) حساب 5000 دلار است و هم‌زمان سه معامله باز با مشخصات زیر دارید:

• معامله اول: مارجین درگیر (Used Margin) برابر با 500 دلار و سود شناور 150+ دلار
• معامله دوم: مارجین درگیر (Used Margin) برابر با 300 دلار و زیان شناور 200- دلار
• معامله سوم: مارجین درگیر (Used Margin) برابر با 200 دلار و زیان شناور 50- دلار

مجموع سود و زیان شناور برابر است با:

150 – 200 – 50 = -100 USD

پس:

Equity = 5,000 – 100 = 4,900 USD

مجموع Used Margin نیز:

500 + 300 + 200 = 1,000 USD

در نتیجه:

Free Margin = 4,900 – 1,000 = 3,900 USD

اگر معامله دیگری باز شود، Used Margin  بیشتر می‌شود. علاوه بر آن، اگر چند پوزیشن هم‌جهت یا وابسته به عوامل مشابه بازار باشند، حرکت قیمت می‌تواند هم‌زمان چند زیان شناور ایجاد کند و Equity را سریع‌تر کاهش دهد.

به همین دلیل وضعیت مارجین بهتر است در سطح کل حساب بررسی شود، نه به‌صورت جداگانه برای هر معامله.

چگونه وضعیت فری مارجین حساب را مدیریت کنیم؟

مدیریت فری مارجین به معنی تلاش برای بالا نگه داشتن یک عدد مشخص نیست؛ هدف اصلی این است که حجم و ساختار معاملات به شکلی باشد که حساب در برابر نوسانات بازار فضای کافی داشته باشد. برای دستیابی به این حاشیه امن، رعایت اصول زیر ضروری است:

چگونه وضعیت فری مارجین حساب را مدیریت کنیم؟

مدیریت Free Margin به معنی حفظ یک عدد ثابت یا استفاده از حداکثر ظرفیت حساب نیست. بهتر است این شاخص در کنار Equity، Margin Level، حجم پوزیشن‌ها و ریسک کل معاملات بررسی شود.

حجم پوزیشن را فقط براساس ظرفیت مارجین تعیین نکنید

وجود Free Margin بالا به این معنا نیست که تمام این ظرفیت برای معاملات جدید مناسب است. اندازه پوزیشن باید علاوه بر محدودیت مارجین، با میزان ریسک قابل قبول و برنامه مدیریت معامله هماهنگ باشد.

ریسک معاملات مرتبط را در سطح کل حساب بررسی کنید

چند معامله کوچک نیز می‌توانند در صورت وابستگی به یک عامل مشترک بازار به‌طور هم‌زمان وارد زیان شوند. در چنین شرایطی Equity و Free Margin ممکن است سریع‌تر کاهش پیدا کنند؛ بنابراین ارزیابی ریسک بهتر است فقط به هر پوزیشن به‌صورت جداگانه محدود نشود.

Free Margin را همراه با Margin Level بررسی کنید

Free Margin یک مقدار پولی است، در حالی که Margin Level نسبت Equity به Margin را نشان می‌دهد. بررسی هم‌زمان این دو شاخص تصویر کامل‌تری از وضعیت مارجین حساب ارائه می‌کند.

حد ضرر را بخشی از برنامه مدیریت ریسک در نظر بگیرید

Stop Loss می‌تواند برای مشخص کردن برنامه خروج از یک معامله استفاده شود، اما اجرای دقیق آن در قیمت تعیین‌شده تضمین‌شده نیست و در شرایطی مانند گپ یا نوسان سریع ممکن است Slippage رخ دهد.

واریز وجه را جایگزین بررسی علت کاهش Free Margin نکنید

واریز وجه معمولاً Equity و Free Margin را افزایش می‌دهد، اما به‌تنهایی علت کاهش این شاخص را برطرف نمی‌کند. اگر Free Margin به‌طور مستمر کاهش پیدا می‌کند، عواملی مانند حجم معاملات، زیان شناور، ریسک تجمعی و Margin موردنیاز پوزیشن‌ها باید جداگانه بررسی شوند.

فری مارجین در متاتریدر 5 کجاست؟

در نسخه دسکتاپ MetaTrader 5، اطلاعات مربوط به وضعیت حساب در بخش Trade  پنجرهToolbox  قابل مشاهده است. در این قسمت معمولاً مقادیری مانند Balance، Equity، Margin، Free Margin  و Margin Level نمایش داده می‌شوند.

در نسخه موبایل نیز اطلاعات حساب و پوزیشن‌های باز در بخش Trade قرار دارند.

Free Margin به‌صورت پویا همراه با تغییر وضعیت حساب به‌روزرسانی می‌شود. بنابراین ممکن است بدون تغییر Balance، سود یا زیان شناور باعث تغییر Equity، Free Margin  و Margin Level شود.

جمع‌بندی؛ Free Margin ظرفیت آزاد مارجین حساب را نشان می‌دهد

فری مارجین در حالت متداول از اختلاف Equity و Margin به دست می‌آید و نشان می‌دهد پس از مارجین درگیر چه میزان ظرفیت در حساب باقی مانده است. این مقدار همراه با تغییر سود و زیان شناور، باز یا بسته شدن پوزیشن‌ها و سایر تغییرات مؤثر بر Equity یا Margin تغییر می‌کند.

Free Margin به‌تنهایی معیار کافی برای سنجش وضعیت ریسک حساب نیست. برای تفسیر دقیق‌تر، بهتر است آن را در کنار Equity، Margin Level، حجم معاملات و آستانه‌های Margin Call و Stop Out همان حساب بررسی کنید.